در گرویسر کوندس، عنوانی ییدیش که در انگلیسی گاهی «چوبدستی بزرگ» یا «شوخیباز بزرگ» ترجمه شده، نام هفتهنامهای طنز بود که در شهر نیویورک منتشر میشد. این نشریه از سال ۱۹۰۹ تا ۱۹۲۷ به زبان ییدیش چاپ میشد و در نخستین سال فعالیتش با نام در کیبیتسر شناخته میشد.
- زبان انتشار: ییدیش
- مکان انتشار: شهر نیویورک
- دوره فعالیت: ۱۹۰۹ تا ۱۹۲۷
- تیراژ اوج: ۳۵ هزار نسخه
از یوسف تونکل تا جیکوب مارینوف
بنیانگذار این هفتهنامه، طنزپرداز ییدیشزبان یوسف تونکل بود. تونکل با نام قلم در تونکلر نیز مینوشت؛ نامی که به معنای «آن یکی تاریک» است. وقتی او نیویورک را ترک کرد تا برای نشریهای جاافتاده در ورشو کار کند، مدیریت در گرویسر کوندس به جیکوب مارینوف رسید.
طنزی در برابر مطبوعات جدی
این نشریه خود را آگاهانه در برابر جریان جدی مطبوعات ییدیشزبان آن زمان قرار داد؛ از جمله روزنامه سوسیالیستی جودیش دیلی فورورد. با این حال، مخالفت آن فقط به سیاست محدود نبود. در گرویسر کوندس حتی یهودیت سنتیتر را نیز از تیغ طنز خود بینصیب نمیگذاشت؛ چنانکه شماره موسوم به «کریسمس» در سال ۱۹۱۵، گفتوگویی هجوآمیز میان عیسی و پیامبر الیاس را منتشر کرد.
بیپروایی همراه با شعر
با وجود نگرش بیپروا به همهچیز، این هفتهنامه فقط به شوخیهای تند و کاریکاتور محدود نبود. در گرویسر کوندس به شعرهای گروه دی یونگه، به معنای «جوانان»، نیز فضا داد و آثار شاعرانی مانند موشهلیب هلپرن و زونی ماد را چاپ کرد.
چرا این هفتهنامه مهم بود؟
اهمیت در گرویسر کوندس فقط در تیراژ یا سالهای فعالیت آن نیست. این نشریه نشان میدهد مهاجران یهودی در نیویورک با زبان ییدیش رسانهای ساخته بودند که هم از جدیت مطبوعات سیاسی فاصله میگرفت، هم با طنز خود مرزهای مذهب، سیاست و فرهنگ روزمره را جابهجا میکرد.
در گرویسر کوندس ثابت کرد که طنز مهاجران میتواند هم سرگرمکننده باشد، هم رسانهای جدی برای گفتوگو درباره سیاست، دین و هویت.
پایان انتشار
در اوج محبوبیت، تیراژ نشریه به ۳۵ هزار نسخه رسید؛ موفقیتی چشمگیر برای یک هفتهنامه ییدیشزبان در نیویورکِ اوایل قرن بیستم. با این حال، کاهش فروش سرانجام کار را به تعطیلی کشاند و در گرویسر کوندس در سال ۱۹۲۷ از انتشار بازماند.
منبع
آرون روبینستاین، «شیاطین و شوخیبازان: در گرویسر کوندس و لوئر ایست ساید»، منتشرشده در پاکِن ترِگِر، بهار ۲۰۰۵، شماره ۴۷؛ نسخه آرشیوشده در ۵ مه ۲۰۰۶ از متن اصلی.