الکل دناتوره (با نامهای متیل هیدرات در کانادا، متیلیتد اسپیریتس در استرالیا و بریتانیا، و اسپیریت چوب) نوعی اتانول است که با افزودنیهایی مانند متانول و پیریدین، سمی و ناخوشایند میشود تا از مصرف تفریحی آن جلوگیری شود. این ماده گاهی با رنگهای خاص علامتگذاری میشود تا به راحتی قابل شناسایی باشد.
الکل دناتوره به عنوان حلال و سوخت در وسایل گرمایشی و اجاقهای کمپینگ استفاده میشود. به دلیل تنوع کاربردهای صنعتی، صدها افزودنی و روش دناتورهسازی برای آن وجود دارد. رایجترین افزودنی، 10% متانول است که نام «متیلیتد اسپیریتس» از آن گرفته شده است. سایر افزودنیهای معمول شامل ایزوپروپیل الکل، استون و کتونهای مختلف هستند.
کاربردها
در بسیاری از کشورها، فروش نوشیدنیهای الکلی با مالیات سنگینی همراه است. برای جلوگیری از پرداخت این مالیات، الکل دناتوره با افزودنیهای سمی مخلوط میشود تا برای مصرف انسانی نامناسب باشد. این ماده تنها در کاربردهای سوختی، آزمایشگاهی و پزشکی استفاده میشود و برای مصارف غذایی و نوشیدنیها، اتانول خالص الزامی است.
سمیت
با وجود سمی بودن، الکل دناتوره گاهی به عنوان جایگزین الکل مصرف میشود که میتواند باعث کوری یا مرگ شود. برای جلوگیری از این موضوع، مواد تلخکنندهای مانند دناتونیوم و مواد بویژه بدبو مانند پیریدین به آن اضافه میشوند.
فرمولاسیون
افزودنیهایی مانند متانول و پیریدین به گونهای انتخاب میشوند که جداسازی آنها از الکل با روشهای ساده مانند تقطیر امکانپذیر نباشد. در برخی کشورها مانند نیوزیلند، متانول از فرمولاسیون رسمی حذف شده است.