عقلانیتسازی دموکراتیک چیست؟
عقلانیتسازی دموکراتیک مفهومی است که اندرو فینبرگ در مقالهی خود با عنوان «عقلانیتسازی زیرزمینی: فناوری، قدرت و دموکراسی» مطرح کرده است. او با رد نظریهی جبرگرایی فناوری، دو فرضیهی اصلی آن را به چالش میکشد.
اولین فرضیه، پیشرفت تکخطی است که معتقد است فناوری مسیر از پیش تعیینشدهای از سطوح پایین به سطوح بالاتر پیچیدگی دارد. فینبرگ با استناد به مطالعات ساختگرایانهی فناوری، نشان میدهد که فناوریهای مشابه به طور همزمان ظهور میکنند و انتخاب میان آنها بر اساس عوامل اجتماعی صورت میگیرد.
دومین فرضیه، تعیینکنندگی زیرساخت است که بیان میکند جامعه باید خود را با فناوریهای معرفیشده تطبیق دهد. فینبرگ با اشاره به اصلاحات اجتماعی دولتها، مانند حفاظت از شهروندان و کارگران، نشان میدهد که فناوری و صنعت برای تطابق با استانداردهای جدید، بازسازی میشوند و کارایی بیشتری پیدا میکنند.