دالاسور: مارمولک باستانی تگزاس
دالاسور (Dallasaurus) یا «مارمولک دالاس»، یک خزنده اولیه از خانواده موزاسورسانان است که در کرتاسه بالایی آمریکای شمالی میزیسته است. این جانور، به همراه راسلوسور، یکی از قدیمیترین گونههای شناختهشده موزاسورسانان در این منطقه است. دالاسور با طولی حدود یک متر و جثهای کوچک، از کوچکترین اعضای خانواده موزاسورینها به شمار میرود.
فسیلهای دالاسور در شهرستان دالاس ایالت تگزاس کشف شدهاند. نمونه اصلی (هولوتایپ) شامل یک جمجمه ناقص و بخشهای قابل توجهی از اسکلت پسجمجمهای است که حدود ۸۰ درصد از بدن جانور را پوشش میدهد. نمونه دوم، فاقد هرگونه ماده جمجمهای است و تنها از بقایای اسکلت پسجمجمهای تشکیل شده است.
آناتومی دالاسور
دالاسور دارای ویژگیهای آناتومیکی منحصربهفردی است، از جمله دندانهای پشتی خمیده و ساختار خاص مهرههای گردنی. این ویژگیها، دالاسور را از دیگر گونههای موزاسورسانان متمایز میکند. اصطلاح «پلزئوپدال» (plesiopedal) برای توصیف دالاسور استفاده شده است، که به معنای داشتن اندامهای نسبتاً اولیه و توانایی حرکت روی خشکی است.
طبقهبندی و اهمیت تکاملی
دالاسور در زیرخانواده موزاسورینها طبقهبندی شده و به عنوان گروهی خواهر برای گونههای پیشرفتهتری مانند کلیداستس و موزاسوروس شناخته میشود. این جانور به عنوان یک حلقه مفقوده بین موزاسورهای کاملاً آبزی و اجداد خشکیزی آنها در نظر گرفته میشود.