معنی اصطلاح Chip on One's Shoulder
اصطلاح Chip on One's Shoulder به کسی گفته میشود که کینه، دلخوری یا رنجشی قدیمی را با خود حمل میکند و به همین دلیل زود آماده بحث، جدال یا درگیری میشود.
در فارسی میتوان آن را بسته به موقعیت، با عبارتهایی مانند کینه به دل داشتن، دنبال دعوا گشتن یا حس رنجش و طلبکاری داشتن ترجمه کرد.
ریشه تاریخی اصطلاح
این اصطلاح ریشهای جالب در یکی از رسمهای قدیمی آمریکای شمالی دارد. در اوایل سده نوزدهم، اگر دو پسر میخواستند دعوا کنند، یکی از آنها تکهای چوب را روی شانهاش میگذاشت و از دیگری میخواست آن را بردارد؛ کاری که عملاً دعوتی آشکار به درگیری بود.
روزنامه نیویورکی Long Island Telegraph در ۲۰ مه ۱۸۳۰ درباره این رسم نوشت که وقتی دو پسر لجباز مصمم به دعوا بودند، یکی تکه چوبی روی شانهاش میگذاشت و دیگری باید آن را برمیداشت؛ البته اگر جرأتش را داشت.
چند ماه بعد، در ۸ دسامبر ۱۸۳۰، روزنامه Onondaga Standard در سیراکیوز نیویورک نیز به همین مفهوم اشاره کرد و از کسی گفت که میخواهد طرف مقابلش تکه چوب را از شانهاش بردارد تا بتواند بدون گیر افتادن در دام قانون، او را بهشدت تنبیه کند.
در سال ۱۸۵۵، عبارت chip on his shoulder در روزنامه Weekly Oregonian به کار رفت: «لیلند در آخرین شمارهاش با کینه روی شانهاش ظاهر شده و بوش را به برداشتن آن دعوت میکند.»
مارک تواین نیز در دستنوشته سال ۱۸۹۸ خود با عنوان Schoolhouse Hill به این رسم و معنی آن اشاره میکند. تام سایر میگوید اگر دعوا میخواهی و نمیتوانی تا زنگ تفریح صبر کنی، تکه چوبی روی شانهات بگذار و طرف را دعوت کن آن را بردارد.
گسترش این رسم در کانادا
در کانادا نیز این رسم بهخوبی توصیف شده است؛ از جمله در مدرسه شبانهروزی بومیان سنت پیتر کلیور برای پسران اجیبوی در شهر اسپنیشِ انتاریو.
چالشگر میتوانست با گفتن اینکه تکه چوب را از شانهاش بردار، طرف مقابل را بیشتر تحریک کند. طرف مقابل هم برای نشان دادن شجاعت و بیاعتناییاش، هنگام برداشتن تکه چوب، گونه چالشگر را آرام لمس میکرد. در موقعیتهای رسمیتر، یک میانجی تکه چوب را برمیداشت و به طرف مقابل میداد تا او آن را روی شانه خودش بگذارد؛ سپس دو نفر روبهروی هم میایستادند و مثل بوکسورها مشت میزدند.
نمونههای اصطلاح در فرهنگ عامه
کاربرد تحتاللفظی
- در داستان کوتاه Luke Baldwin's Vow اثر مورلی کالاهان، منتشرشده در سال ۱۹۴۸، گفتوگویی پرتنش میان لوک و الدور، دوستدشمن او، روایت میشود؛ در این صحنه، تکه چوب از شانه یک پسر به شانه پسر دیگر منتقل میشود و سپس برداشته میشود.
- در فیلم The Shakiest Gun in the West محصول ۱۹۶۸، دکتر جسی هیوود پس از برخورد با آرنولد دِ کید، تکه چوبی روی شانه خود میگذارد و با لحنی طنزآمیز طرف مقابل را به برداشتن آن دعوت میکند.
- در یک آگهی تلویزیونی دهه ۱۹۷۰ برای باتری خانگی، رابرت کنراد از بیننده میخواهد اگر جرأت دارد، باتری اورادی را از شانهاش بردارد.
کاربرد نمادین و کنایی
- هنک ویلیامز در سال ۱۹۵۰ آهنگ I Just Don't Like This Kind of Living را منتشر کرد و در آن گفت: «چرا کمی بزرگتر رفتار نمیکنی و آن کینه را از روی شانهات برنمیداری؟»
- بیتلز در سال ۱۹۶۴ در آهنگ I'll Cry Instead از این عبارت استفاده کرد: «کینهای روی شانهام دارم که از پاهایم هم بزرگتر است.»
- در سال ۱۹۶۹، گروه کینکس در آهنگ Australia میخواند: «هیچکس کینهای روی شانهاش ندارد.»
- ایسی/دیسی در سال ۱۹۷۹ آهنگ Shot Down in Flames را منتشر کرد و در آن به مردی اشاره کرد که کینهای روی شانهاش داشت.
- آلبوم سال ۱۹۸۱ سافت سل با نام Non-Stop Erotic Cabaret قطعهای به نام Chips On My Shoulder دارد؛ در متن آن، راوی از شکایت، خودترحمی و احساس بیعدالتی میگوید.
- فیتی سنت در سال ۲۰۰۳ در آهنگ Many Men (Wish Death) از همین اصطلاح استفاده کرد.
- بیانسه در سال ۲۰۰۶ در آهنگ Upgrade U میخواند: «این شانهای با تکه چوب یا غروری بیجا نیست.»
- در موزیکال Legally Blonde محصول ۲۰۰۷، قطعهای به نام Chip on My Shoulder وجود دارد. در این بخش، امت فارست پس از آنکه متهم به داشتن کینه میشود، به ال وودز توضیح میدهد که انگیزه او برای اثبات خودش از همین حس میآید.
- مک دمکو در سال ۲۰۱۴ آهنگ Salad Days را در آلبومی با همین نام منتشر کرد و از این عبارت استفاده نمود.
- تیلور سوئیفت، اد شیرن و فیوچر در سال ۲۰۱۷ در آهنگ End Game خواندند: «مشکل دارم و کینه روی هر دو شانهام.»
- کندریک لامار نیز در سال ۲۰۱۷ در آهنگ FEEL. از آلبوم DAMN. از همین اصطلاح بهره برد.
- گروه کالپورنیا در سال ۲۰۱۸ تکآهنگ Louie را منتشر کرد و در آن از این عبارت استفاده کرد.
- جاستین بیبر و شان مندز در سال ۲۰۲۰ در آهنگ Monster خواندند: «کینهای روی شانهام داشتم و باید رهایش میکردم.»
- گروه دِ هایوز در آهنگ Howlin’ Pelle Talks to the Kids با لحنی گفتوآهنگین میگوید: «کینهای به بزرگی صخره روی شانهام دارم و شاید بتوانم از شرش خلاص شوم.»
- وارن جی در آهنگ What's Next با همراهی مستر مالیک نیز از این اصطلاح استفاده کرده است.
جمعبندی
عبارت Chip on One's Shoulder از یک رسم قدیمیِ دعوت به دعوا آغاز شد، اما امروزه بیشتر برای توصیف کسی به کار میرود که به خاطر رنجشها یا شکستهای گذشته، حالتی تدافعی، طلبکارانه یا آماده جدال دارد.