آنافه ونتا؛ پروانه‌ای که کمبود ویتامین ب۱ ایجاد می‌کند

Anaphe venata
📅 26 خرداد 1405 📄 227 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

آنافه ونتا گونه‌ای پروانه آفریقایی است که لارو آن به عنوان منبع پروتئین مصرف می‌شود. اما این حشره حاوی مقادیر بالایی تیامیناز است و مصرف آن باعث کمبود ویتامین B1 و بیماری آتاکسی فصلی آفریقا می‌شود.

آنافه ونتا (Anaphe venata) چیست؟

آنافه ونتا گونه‌ای پروانه از خانواده دندان‌بیرونیان (Notodontidae) است. آرتور گاردینر باتلر، حشره‌شناس بریتانیایی، این گونه را در سال ۱۸۷۸ توصیف کرد. زیستگاه این پروانه کشورهای متعددی در قاره آفریقا است؛ از آنگولا و کامرون گرفته تا جمهوری آفریقای مرکزی، کنگو، گینه استوایی، غنا، ساحل عاج، نیجریه، تانزانیا و توگو.

تغذیه لاروها

لاروهای این پروانه عمدتاً از گیاهان خاصی تغذیه می‌کنند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که این کرم‌ها از درخت Triplochiton scleroxylon و همچنین گونه‌های Cola verticillata و Cola ballayi می‌خورند.

خطرات مصرف لارو برای انسان

در برخی مناطق آفریقا، لارو این پروانه به عنوان منبع پروتئین مصرف می‌شود (پدیده حشره‌خواری). اما مصرف این لارو، کمبود تیامین یا همان ویتامین B1 را در افراد به همراه دارد. دلیل این امر، وجود مقادیر بالای آنزیم تیامیناز در بدن لارو است؛ آنزیمی که ویتامین B1 را تجزیه و از بین می‌برد.

این نوع کمبود ویتامین B1 در پزشکی به نام آتاکسی فصلی آفریقا (نیجریه‌ای) یا ASA شناخته می‌شود. از آنجا که لارو این پروانه تنها حدود چهار ماه در سال به عنوان منبع غذایی در دسترس است، این بیماری ماهیت فصلی دارد.

بولا آدامولکون، پژوهشگر نیجریه‌ای، در سال ۱۹۹۲ برای نخستین بار ارتباط بین حشره‌خواری و کمبود ویتامین B1 را در غرب نیجریه کشف کرد.

با این حال، گزارش‌هایی از شیوع این بیماری وجود دارد که به سال ۱۹۵۸ و حتی مواردی در سال ۱۹۷۲ بازمی‌گردد؛ زمانی که هنوز کمبود B۱ به عنوان علت اصلی این بیماری‌ها شناسایی نشده بود.

جمع‌بندی

مصرف لارو پروانه آنافه ونتا، هرچند منبع پروتئین است، به دلیل داشتن آنزیم‌های تخریب‌کننده ویتامین B1، خطرات جدی برای سلامت به همراه دارد. کشف این ارتباط در نیجریه، نشان می‌دهد که بررسی عوارض رژیم‌های غذایی سنتی تا چه حد در پیشگیری از بیماری‌هایی نظیر آتاکسی فصلی آفریقا حیاتی است.