الکلهای ناشناس
الکلهای ناشناس (AA) یک جامعه جهانی خودکفا و غیرانتفاعی برای بهبودی از اعتیاد به الکل است که در آمریکا بنیانگذاری شد و با برنامه دوازدهگام معنویاش معروف است. AA بر ترک قطعی الکل تأکید دارد و عضویت برای هر کسی که تمایل به ترک نوشیدن دارد آزاد است. دوازده سنت AA آن را رایگان، غیرحرفهای، غیرمذهبی خاص، بیطرف و مستقل از هر سازمان خارجی نگه میدارد. در سال ۲۰۲۰، AA عضویت جهانی خود را بیش از دو میلیون نفر تخمین زد که ۷۵٪ آن در ایالات متحده و کانادا هستند.
تاریخچه
آغاز رسمی AA در ۱۰ ژوئن ۱۹۳۵ با همکاری بیل ویلسون (بیل دبلیو) و باب اسمیت (دکتر باب) رخ داد. آنها از طریق گروه مسیحی اکسفورد که پیشدرآمدی مستقیم AA محسوب میشود، با هم آشنا شدند. در ۱۹۳۹، کتاب Alcoholics Anonymous: The Story of How More Than One Hundred Men Have Recovered From Alcoholism که به «کتاب بزرگ» معروف است، منتشر شد و نام این جامعه را از آن گرفته شد.
ریشههای AA با الهام از کارل یونگ و Rowland H. که توسط او به دنبال یک راه حل معنوی فرستاده شد، و سپس Ebby Thacher که در گروه اکسفورد ترک کرد و به بیل ویلسون کمک کرد، شکل گرفت. بیل ویلسون پس از تجربهای در بیمارستانی و دیدن «نور درخشان» که را به عنوان تجربهای الهی درک کرد، آخرین نوشیدگی الکل خود را در ۱۰ ژوئن ۱۹۳۵ مصرف کرد.
اولین عضو زن، فلورنس رانکین، در مارس ۱۹۳۷ به AA پیوست. اولین گروه سیاهپوست در ۱۹۴۵ در واشنگتن دیسی توسط جیم اس.، یک پزشک آفریقایی-آمریکایی، تأسیس شد.
برنامه دوازدهگام و سنتهای دوازدهگانه
دوازده گام AA یک برنامه پیشنهادی برای ترک پایدار شامل دعا، تأمل، اعتراف به نقصها، جبران و کفاره است که هدف نهایی آن «بیداری معنوی» است. اعضا باید بعد از آن، دیگران را نیز از طریق گامها راهنمایی کنند. مفهوم «قدرت برتر» (خدا یا مفهومی از آن) در گامها مرکزی است، اما باورهای مختلف از جمله بیخدایی نیز پذیرفته میشود.
دوازده سنت AA دستورالعملهایی برای حفظ تمرکز بر کمک به دیگران، رایگان بودن، عدم سلسلهمراتبی، عدم پذیرش کمک مالی خارجی و حفظ ناشناسی اعضا به ویژه در رسانههاست. AA هیچ سلسلهمراتبی ندارد و به صورت «دموکراسی معکوس» اداره میشود.
سازماندهی و مالی
AA طبق خود را «در معنای رسمی یا سیاسی سازمانیافته» ندانند و بنیانگذار آن آن را «آنارشی خیرخواهانه» نامید. هر گروه محلی خودش را اداره میکند و خدمات جهانی فقط نقش مشاورهای دارد. تمام خدمات توسط اعضای AA (به جز هفت « دوست غیرنشتی» در هیئت مدیره) به صورت داوطلبانه انجام میشود.
گروهها از طریق کمکهای داوطلبانه اعضا خود تأمین مالی میشوند و هیچ کمک مالی خارجی نمیپذیرند. بیش از ۵۰٪ درآمد دفتر مرکزی از فروش کتابها و ادبیات است. کارمندان حرفهای برای خدمات تخصصی استخدام میشوند، اما کار با معتادان در مرحله دوازدهم (حمل پیام) صرفاً به عهده اعضای داوطلب sober است.
برنامه و فلسفه
هدف AA فراتر از ترک الکل است: ایجاد «تغییر روانشناختی کامل» یا بیداری معنوی برای بهبودی پایدار. اعضا تشویق میشوند یک حامی (سپانسر) با تجربه پیدا کنند که معمولاً از جنس یکسان باشد و بر باورهای شخصی خود تحمیل نکند. تحقیقات نشان میدهد که کمک به دیگران (نقش حامی) با افزایش ترک و کاهش خطر عود مرتبط است.
AA با پذیرش محدودیتهای ذاتی انسان، دیدگاهی «ضد روشنگری» دارد و بر نیاز به نیرویی فراتر از خود تأکید میکند. جامعهشناسان AA را یک سازمان «نیمهمذهبی» توصیف میکنند زیرا همزمان نیاز به تجربه متعالی (معنوی) و نیز جذبکنندگی برای افراد با باورهای مختلف را حفظ میکند.
جلسات
جلسات AA جایی برای بحث درباره بهبودی از اعتیاد به الکل هستند. انواع جلسات شامل:
- جلسات باز (Open): برای عموم، حتی غیرنشتیها به عنوان ناظر.
- جلسات بسته (Closed): فقط برای کسانی که تمایل خود را به ترک نوشیدن اعلام کردهاند.
- جلسات سخنرانی (Speaker): یک یا چند عضو داستان خود را روایت میکنند.
- جلسات کتاب بزرگ (Big Book): مطالعه و بحث بر روی کتاب بزرگ.
- جلسات بحث (Discussion): با یا بدون موضوع مشخص.
- جلسات آنلاین/آفلاین: حضوری یا از طریق پلتفرمهایی مانند زوم.
- جلسات تخصصی: مخصوص جنسیت، سن، حرفه، فرهنگ یا زبان خاص (مانند جلسات فارسی).
در بخشی از جلسات سبد کمکهای داوطلبانه رد میشود. رازداری در گام پنجم (اعتراف به خطاهای گذشته با حامی) در دادگاههای آمریکا به عنوان ارتباط محرمانه شناخته نمیشود.
روحانیت و انتقادات
برخی منتقدان برنامههای دوازدهگام را «کُلت» مذهبی یا «غیرعلمی» میدانند. با این حال، مطالعات نشان میدهند شرکت در AA با افزایش معنویت و کاهش مصرف الکل مرتبط است. از دهه ۱۹۷۰ گروههای بیخدا یا بیمذهبی در AA شکل گرفتهاند که دعاهای افتتاحیه/پایانی را حذف میکنند.
AA خود را با مدل بیماری اعتیاد رسمیسازینشده اما در عمل رایج میداند. کتاب بزرگ الکل را «یک بیماری» مینامد که «فقط تجربه معنوی میتواند آن را غلبه کند».
موثر بودن AA
یک مرور سیستماتیک کوکرین در ۲۰۲۰ نشان داد که مداخلات بالینی افزایشدهنده مشارکت در AA (AA/TSF) نرخ ترک پایدار را ۲۰ تا ۶۰٪ بهتر از سایر درمانهای معتبر (مانند MET و CBT) دارند. همچنین ۴ از ۵ مطالعه اقتصادی کاهش قابلتوجه هزینههای سلامت را گزارش کردند.
مطالعات قدیمیتر مانند پروژه MATCH و مطالعه موز (۲۰۰۶) نتایج متناقضی داشتند و برخی موفقیت را تنها ۵ تا ۸٪ میدانستند که توسط متخصصان به دلیل روششناسی ضعیف مورد انتقاد قرار گرفت.
جنسیت و امنیت
«گام سیزدهم» اصطلاحی طعنهآمیز برای پیشنهادات جنسی اعضای قدیمی به اعضای جدید است. یک مطالعه ۳۵٪ از زنان در AA را تجربه «پیشنهاد» و ۲۹٪ را احساس «وسوسه» گزارش داد. AA بر اسپانسر شدن افراد همجنس تأکید دارد و جلسات زنانتنه رایج است. AA بر پیامرسانی بدون پیشنهادات جنسی تأکید دارد.
رابطه با نهادها
بسیاری از جلسات AA در مراکز درمانی و زندانها برگزار میشود. دادگاههای آمریکا حکم کردهاند که الزام به حضور در AA به دلیل ماهیت مذهبیمحور آن نقض اصل برابری دینی است. AA همچنین با صنعت درمان ارتباط نزدیک دارد: مراکزی مانند High Watch (۱۹۳۹) و Hazelden (۱۹۴۹) توسط اعضای AA تأسیس شدند.
جمعیتشناسی
بررسی ۲۰۱۴ دفتر خدمات عمومی AA در نیویورک از بیش از ۶۰۰۰ عضو در آمریکا و کانادا نشان داد: ۶۲٪ مرد، ۳۸٪ زن، ۸۹٪ سفیدپوست. میانگین ترک اعضا کمی کمتر از ۱۰ سال است. ۶۳٪ قبل از AA درمان دریافت کرده بودند و ۵۹٪ بعد از آن نیز درمان خارجی داشتند. ۳۲٪ از طریق مراکز درمانی، ۳۲٪ از طریق اعضای دیگر و تنها ۱٪ از اینترنت به AA پیوستند.
ادبیات و رسانه
دو کتاب اصلی AA: Alcoholics Anonymous (کتاب بزرگ) و Twelve Steps and Twelve Traditions. نیمه دوم کتاب بزرگ شامل داستانهای شخصی اعضاست. AA همچنین مجله AA Grapevine و pamphlets متعدد منتشر میکند.
AA در فیلمها و سریالهایی مانند My Name Is Bill W.، Flight و Elementary به تصویر کشیده شده است.
نتیجهگیری
الکلهای ناشناس با وجود انتقادات، به عنوان یک راهکار خودکفا و مبتنی بر تجربه مشترک برای میلیونها معتاد به الکل در سراسر جهان ماندگار شده است. موثر بودن علمی آن، ساختار غیرسلسلهمراتبی و تمرکز بر کمک به دیگران، از ویژگیهای کلیدی آن است. با این حال، چالشهایی همچون حفظ جذابیت برای افراد غیردینی، مقابله با سوءاستفادههای جنسی و انطباق با فرهنگهای مختلف، نیاز به توجه مستمر دارد.