زندگینامه
آینئاس کافی در سال ۱۷۸۰ چشم به جهان گشود. بر اساس برخی منابع، او احتمالاً در شهرستان دوبلین یا ویکلو در ایرلند متولد شد؛ هرچند برخی دیگر از اسناد، زادگاهش را کاله فرانسه به والدین ایرلندی معرفی میکنند. کافی تحصیلات خود را در کالج ترینیتی دوبلین گذراند و حدود سالهای ۱۷۹۹ تا ۱۸۰۰ به عنوان بازرس مالیاتی وارد خدمات گمرک شد. او در سال ۱۸۰۸ با سوزانا لوگی ازدواج کرد و در هشت سال پس از آن، صاحب سه پسر به نامهای آینئاس، ویلیام و فیلیپ شد.
مأمور گمرک و مالیات
کافی در سال ۱۸۱۳ به سمت معاون کمیسر مالیات داخلی برای منطقه دروگدا منصوب شد. دو سال بعد، بازرس مالیات کلونمل و ویکلو شد و در ۱۸۱۶ به همین سمت در شهر کورک ارتقا یافت. تا سال ۱۸۱۸، او به عنوان بازرس کل موقت مالیات سراسر ایرلند فعالیت کرد و ظرف دو سال، به بازرس کل مالیات در دوبلین ارتقا یافت.
او مدافعی سرسخت برای اجرای قانون بود، اما از کاستیهای آن نیز آگاهی داشت. کافی در درگیریهای خطرناک متعددی با تولیدکنندگان غیرقانونی و قاچاقچیان جان سالم به در برد؛ بهویژه در اولستر و غرب ایرلند که تولید مشروبات قاچاق بسیار رواج داشت. او بارها راهکارهای ساده و عملی را به دولت پیشنهاد داد تا محدودیتهای آزاردهنده تولیدکنندگان قانونی را برطرف کند، هرچند نه تمام ایدههایش پذیرفته شد. بین سالهای ۱۸۲۰ تا ۱۸۲۴، او گزارشهایی به کمیسیونهای تحقیق پارلمان ارائه داد و در زمینههای مختلف تقطیر شهادت داد؛ از جمله استانداردسازی املای ویسکی ایرلندی (Whiskey) و ویسکی اسکاتلندی (Whisky). گزارش سال ۱۸۲۲ او حمایت کامل تولیدکنندگان ایرلندی را جلب کرد. کافی معتقد بود تقطیر قانونی و سودآور، بهترین بازدارنده برای فعالیتهای غیرقانونی است.
او در تدوین «قانون مالیات ۱۸۲۳» به دولت کمک شایانی کرد؛ قانونی که تولید قانونی ویسکی را تسهیل نمود. این قانون، تولید ویسکی را در ازای صدور مجوز ۱۰ پوندی و پرداخت مالیات ثابت بر هر گالن الکل خالص قانونی اعلام کرد. همچنین یک هیئت واحد مالیات تحت نظارت خزانهداری را برای کل بریتانیای کبیر تأسیس کرد و هیئتهای مجزای انگلستان، اسکاتلند و ایرلند را منسوخ نمود. کافی در سال ۱۸۲۴ از سمت دولتی خود استعفا داد.
مخترع نبوغآمیز
ترکیب تحصیلات دوبلینی و کار مأمور مالیاتی، فرصتی بینظیر برای کافی فراهم کرد تا طراحی و عملکرد دستگاههای تقطیر ویسکی را از نزدیک بررسی کند؛ چرا که ایرلند در قرن نوزدهم بزرگترین تولیدکننده ویسکی جهان بود و دوبلین در قلب این صنعت جهانی میتپید. این تجربیات بود که کافی را با طراحی متفاوت از چراغهای سنتی مسی رایج در ایرلند، یعنی دستگاه تقطیر پیوسته یا ستونی آشنا کرد.
این دستگاه که نخستین بار در سال ۱۸۲۲ توسط یک کارخانه تقطیر در شهرستان کورک ثبت اختراع شد، دستگاه نسبتاً ناکارآمدی بود، اما راه را به سوی روشی ارزانتر و پربارتر نشان میداد. همین نقطه، ذهن کافی را به خود مشغول کرد. او طراحیهای موجود را اصلاح کرد تا بخش بیشتری از بخارات به جای انتقال به مخزن جمعآوری الکل، مجدداً به داخل دستگاه بازگردد. نتیجه، دستگاهی بسیار کارآمدتر بود که الکلی سبکتر با درجه خلوص بالاتر تولید میکرد. کافی طراحی خود را در سال ۱۸۳۰ ثبت اختراع کرد و آن به پایه و اساس تمام دستگاههای تقطیر ستونی از آن زمان تاکنون تبدیل شد.
دستگاه او به سرعت در اسکاتلند و سایر نقاط جهان محبوبیت یافت و به نامهای «ستون کافی» (Coffey Still) یا «ستون ثبت اختراع» (Patent Still) شناخته شد. دستگاههای اولیه کافی الکلی با غلظت حدود ۶۰ درصد یا کمی بیشتر تولید میکردند، اما مزایای خیرهکنندهای داشتند: هزینه سوخت پایین، تولید بسیار بالا (بهطور میانگین ۲۰۰۰ گالن الکل خالص در روز)، نیاز کمتر به تعمیر و نگهداری و از آنجا که دستگاه با بخار گرم میشد، هیچ ریسک سوختگی و اتلاف زمانی وجود نداشت. نسخههای مدرن این دستگاه امروزه به غلظت الکلی نزدیک به ۹۵.۶ درصد دست مییابند؛ نقطهای که الکل و آب مخلوط همجوش (Azeotrope) تشکیل میدهند و رسیدن به خلوص بالاتر در یک ستون غیرممکن است. در حالی که صنعت ویسکی ایرلند عموماً دستگاه کافی را نپذیرفت، کارخانههای بزرگ شهری اسکاتلند آن را برای تولید ویسکی اسکاچ و کارخانههای انگلیسی آن را برای تولید جین به کار گرفتند.
تقطیرکننده و کارآفرین
پس از بازنشستگی، آینئاس کافی وارد تجارت تولید ویسکی در ایرلند شد. او مدت کوتاهی کارخانههای Dodder Bank و Dock را در دوبلین مدیریت کرد و سپس در سال ۱۸۳۰ شرکت شخصی خود را با نام Aeneas Coffey Whiskey Company تأسیس نمود. توسعه دستگاه کافی، تولید ویسکی شخصی او را بسیار اقتصادیتر و سودآورتر ساخت.
سالهای پایانی عمر
اطلاعات دقیقی از سالهای پایانی عمر و آرامگاه آینئاس کافی در دسترس نیست. پسر ارشد او که همنام پدر بود، به آفریقای جنوبی مهاجرت کرد و مدیریت یک کارخانه تقطیر را بر عهده گرفت. پسر کافی ازدواج کرد، اما همسرش بدون فرزند درگذشت. او در پایان به انگلستان بازگشت و سالهای پایانی عمرش را در حومه لندن سپری کرد.
میراث جاودان
اختراع آینئاس کافی تاریخ تقطیر را دگرگون ساخت. اتوماسیون فرآیند تقطیر که او ممکن ساخت، به اتوماسیون هنری فورد در صنعت خودروسازی تشبیه شده است. مکانیزهسازی تولید الکل با روشهای او، اکنون در تقریباً هر کشوری روی زمین یافت میشود.