داوری احتمال مطلق (Absolute Probability Judgement) تکنیکی در حوزه ارزیابی قابلیت اطمینان انسانی (HRA) است که برای برآورد احتمال وقوع خطای انسانی در انجام یک وظیفه خاص به کار میرود. این روش با استفاده از نظر کارشناسان، احتمال خطاهای انسانی (HEPs) را کمیسازی میکند و به بهبود ایمنی سیستمها کمک میکند.
این تکنیک در صنایع مختلفی از جمله بهداشت، مهندسی، هستهای، حملونقل و کسبوکار کاربرد دارد. سه دلیل اصلی برای انجام HRA عبارتند از: شناسایی خطا، کمیسازی خطا و کاهش خطا.
روشهای داوری احتمال مطلق
داوری احتمال مطلق بر اساس نظر کارشناسان انجام میشود و دو شکل اصلی دارد: روشهای گروهی و روشهای تککارشناسی. روشهای گروهی رایجتر و معتبرتر هستند، زیرا از سوگیریها میکاهند و دانش افراد را به اشتراک میگذارند.
- روش تجمعی فردی: کارشناسان به صورت مستقل برآورد خود را ارائه میدهند و سپس میانگین هندسی محاسبه میشود.
- روش دلفی: کارشناسان ابتدا به صورت مستقل برآورد میدهند، سپس نتایج دیگران را میبینند و برآورد خود را بازنگری میکنند.
- روش گروه اسمی (NGT): ترکیبی از روش دلفی با بحث محدود بین کارشناسان برای به اشتراکگذاری اطلاعات.
- روش اجماع گروهی: کارشناسان از طریق بحث به توافق میرسند، اما این روش مستعد سوگیریهای گروهی است.
مزایا و معایب
داوری احتمال مطلق روشی سریع و کاربردی است که در هر صنعتی قابل استفاده است. با این حال، مستعد سوگیریها و چالشهای گروهی است و یافتن کارشناسان مناسب دشوار است.