عباس قره‌باغی: آخرین رئیس ستاد ارتش در دوران پهلوی

Abbas Gharabaghi
📅 13 تیر 1405 📄 203 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

عباس قره‌باغی، آخرین رئیس ستاد ارتش ایران در دوران پهلوی، نقش کلیدی در روزهای پایانی حکومت شاه داشت. او با اعلام بی‌طرفی ارتش، عملاً از پیروزی انقلاب اسلامی حمایت کرد. با وجود همکاری با دادگاه انقلاب، به دلیل تنش‌ها با حکومت جدید، مجبور به فرار از ایران شد.

زندگی و نقش عباس قره‌باغی

عباس قره‌باغی (۱۹۱۸–۲۰۰۰)، آخرین رئیس ستاد ارتش ایران در دوران پهلوی، از 인물‌های کلیدی روزهای پایانی حکومت محمدرضا شاه بود. او که از اصل آذربایجانی بود، تا سال ۱۳۵۷ فرمانده ژاندارمری بود. در جریان اعتراضات گسترده سال ۱۳۵۷، برخلاف برخی فرماندهان نظامی که قصد کودتا داشتند، قره‌باغی از این طرح حمایت نکرد.

در دی‌ماه ۱۳۵۷، قره‌باغی به ریاست ستاد ارتش منصوب شد. وظیفه او حمایت از شاه و سپس دولت غیرنظامی Shapour Bakhtiar بود. با این حال، پس از تشدید ناآرامی‌ها، در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، او و ۲۲ فرمانده ارشد دیگر حمایت از بختیار را کنار گذاشتند و عملاً از انقلاب اسلامی حمایت کردند.

پس از انقلاب، قره‌باغی به عنوان دادستان در دادگاه انقلاب مشغول شد، اما به دلیل تنش‌ها با آیت‌الله خمینی، مجبور به فرار از ایران شد. محمدرضا پهلوی در تبعید، او را به خیانت متهم کرد.

آثار و دیدگاه‌ها

قره‌باغی در کتاب‌های «حقایق درباره بحران ایران» (۱۹۸۳) و «چه شد که چنین شد؟» (۱۹۹۹)، اعلام بی‌طرفی ارتش را عامل اصلی پیروزی انقلاب دانست. او در کتاب اول، وفاداری خود به شاه را ابراز و فروپاشی حکومت را به بختیار نسبت داد.

قره‌باغی معتقد بود اعلام بی‌طرفی ارتش، تنها راه جلوگیری از خونریزی بیشتر بود.

درگذشت

عباس قره‌باغی در سال ۲۰۰۰ در پاریس درگذشت و در گورستان پر-لاشز به خاک سپرده شد.

جمع‌بندی

عباس قره‌باغی با اعلام بی‌طرفی ارتش در بهمن ۱۳۵۷، نقش تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت انقلاب اسلامی ایفا کرد. او که ابتدا از دولت بختیار حمایت می‌کرد، با تغییر موضع خود، عملاً راه را برای پیروزی انقلاب هموار ساخت. با وجود همکاری با دادگاه انقلاب، تنش‌ها با حکومت جدید او را به تبعید کشاند. قره‌باغی در کتاب‌هایش، تصمیم خود را برای جلوگیری از خونریزی بیشتر توجیه کرد و بختیار را خائن خواند.