انتخابات استانداری نینوا در سال ۲۰۱۳
انتخابات شورای استانداری نینوا در عراق، که همزمان با انتخابات استانداری انبار در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۳ برگزار شد، با کاهش قابل توجه مشارکت همراه بود. طبق گزارشها، میزان مشارکت کمتر از نصف انتخابات سال ۲۰۰۹ بود که عمدتاً به دلیل مشکلات امنیتی رخ داد. در این انتخابات، احزاب عرب سنی شاهد کاهش کرسیهای خود در شورا بودند و این کرسیها به احزاب اقلیت واگذار شد.
پیشزمینه
استان نینوا یکی از متنوعترین استانهای عراق از نظر جمعیتی است. بر اساس تخمینهای سال ۲۰۱۳، از جمعیتی حدود ۲.۸ میلیون نفر، حدود ۳۰۰ هزار نفر ترکمن (عمدتاً در تلعفر و رشیدیه)، جمعیتی مشابه ایزدیها (در مناطق شنگال، شیخخان و نزدیکی باشیکا)، ۲۵۰ هزار نفر شبک (در روستاهای شمال و شرق موصل) و ۲۰۰ هزار نفر آشوری (در باشیکا، برطله و بخدیدا) در این استان سکونت دارند. همچنین جمعیت قابل توجهی از کردها در نینوا حضور دارند و بسیاری از ایزدیها نیز خود را کرد معرفی میکنند.
با وجود اینکه انتخابات ۱۳ استانداری از ۱۸ استانداری عراق در ۲۲ آوریل برگزار شد، انتخابات در استانهای انبار و نینوا به دلیل نگرانیهای امنیتی ناشی از شورشهای مداوم و اعتراضات سنینشین به تعویق افتاد.
خشونتهای پیش از انتخابات
تا تاریخ ۱۴ ژوئن، هشت حمله به نامزدهای شورای استانی در نینوا رخ داد که منجر به کشته شدن شش نفر شد. یکی از این قربانیان، مُهَنَد غازی، نامزد عرب سنیتبار از حزب «گردهمایی جمهوریخواه عراق» (حامی نوری المالکی) بود که توسط افراد ناشناس هنگام بازگشت به خانه از مسجدی در شرق موصل کشته شد.
در ۱۹ ژوئن، درست یک روز قبل از انتخابات، یونس الرماح، یکی دیگر از سیاستمداران برجسته و رهبر حزب میانهروی «گردهمایی متحد عراق»، در خانهاش در منطقه حضر هدف حمله انتحاری قرار گرفت. در این حمله که توسط فردی با جلیقه انفجاری صورت گرفت، الرماح و چهار نفر از بستگانش کشته شدند. اگرچه هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفت، مقامات عراقی آن را تلاشی از سوی «دولت اسلامی عراق» برای برهم زدن روند سیاسی و بازگرداندن خشونتهای فرقهای دانستند.
در روز انتخابات نیز خشونتهایی گزارش شد؛ در منطقه موصل، چهار سرباز عراقی بر اثر اصابت خمپاره و انفجار بمبهای کنار جادهای زخمی شدند.
نتایج انتخابات
در انتخابات سال ۲۰۱۳، ۳۹ کرسی شورا به شرح زیر توزیع شد:
- ائتلاف برادری و همزیستی: ۱۱ کرسی
- متحدهون (متشکل از الحَدْبا و حزب اسلامی عراق): ۸ کرسی
- فهرست وفاداری به نینوا: ۴ کرسی
- نینوا متحد: ۳ کرسی
- گردهمایی سازندگی و عدالت عراق: ۳ کرسی
- ائتلاف ملی و متحدالعراق: ۲ کرسی
- ائتلاف شجاعت نینوا: ۱ کرسی
- ائتلاف ملی نینوا: ۱ کرسی
- گردهمایی ملی قبایل اُم ربیع: ۱ کرسی
- شورای آزادگان شبک: ۱ کرسی
- جنبش ایزدی برای اصلاح و پیشرفت: ۱ کرسی
- ائتلاف گردهمایی آشوری کلدانی سریانی: ۱ کرسی
- ائتلاف مردمی عراق: ۱ کرسی
- فهرست نیکوکاری و سخاوت عراق: ۱ کرسی
در مجموع ۳۹ کرسی شورا با مشارکت ۵۸۱,۴۴۹ رأیدهنده مشخص شد.
تحلیل
در انتخابات سال ۲۰۰۹، فهرست «متحدون» (متشکل از الحَدْبا و حزب اسلامی عراق) با کسب ۴۹.۸۲ درصد آرا و ۲۲ کرسی از ۳۷ کرسی، کنترل شورای استانداری نینوا را در اختیار داشت. اما در انتخابات ۲۰۱۳، این حزب تنها ۸ کرسی از ۳۹ کرسی را به دست آورد. احزاب عربی محلی کنترل شورا را از دست دادند، هرچند عَثیل النُجَیفی همچنان بهعنوان استاندار باقی ماند.
با این حال، ترکیب جدید شورا شاهد حضور نمایندگان اقلیتها بود: بشار کیکی، یک کرد، بهعنوان رئیس جدید شورا انتخاب شد و نورالدین قبلان، ترکمن، بهعنوان نایبرئیس. معاون استاندار، عبدالقادر بطوش، نیز کرد بود و معاون دوم او، حسن العلاف، عرب و یکی از سه سیاستمدار منتخب از موصل بود.
به گفته حمزه حسین، دانشمند علوم سیاسی محلی، افزایش تعداد کرسیهای اقلیتها نشاندهنده نارضایتی عمومی و عدم اعتماد به شورای پیشین بود. ربیعه مصطفی، فعال محلی، دلیل این نارضایتی را ماهیت تفرقهانگیز شورای پیشین دانست که مانع ارائه خدمات اساسی میشد. او همچنین بیان کرد که نتایج انتخابات به دلیل خروج اقلیتها از موصل به خاطر خشونتها و اسکان آنها در سایر نقاط نینوا رقم خورده است.
مشارکت در موصل به دلیل مشکلات امنیتی و بیاعتمادی به روند سیاسی و شورای پیشین پایین بود. نامزدها به دلیل امنیت بهتر، توانستند در خارج از موصل فعالیت انتخاباتی بیشتری داشته باشند و بسیاری از نامزدهای مستقر در موصل از انتخابات کنارهگیری کردند. مشارکت کلی حدود نصف سال ۲۰۰۹ بود: ۵۸۱,۴۴۹ رأی در مقابل ۹۹۵,۱۶۹ رأی در انتخابات پیشین.
منابع
انتخابات استانداریهای عراق ۲۰۱۳