زمینلرزه ۱۶۹۴ ایرپینیا-باسیلیکاتا
زمینلرزه ۱۶۹۴ ایرپینیا-باسیلیکاتا در ۸ سپتامبر رخ داد. این زلزله مناطق وسیعی از باسیلیکاتا و آپولیا در پادشاهی ناپل را به شدت ویران کرد و بیش از ۶ هزار نفر جان خود را از دست دادند. لرزشها ساعت ۱۱:۴۰ به وقت هماهنگ جهانی (UTC) آغاز شد و بین ۳۰ تا ۶۰ ثانیه طول کشید.
پیشینه زمینساختی
از دوران پلیوسن (حدود ۵ میلیون سال پیش تاکنون)، بخشهای مرکزی و جنوبی رشتهکوه آپنین با تکتونیک کششی شناخته میشود. بیشتر گسلهای فعال این منطقه از نوع نرمال و با روند شمالغربی-جنوبشرقی هستند. دلیل این پدیده، باز شدن سریعتر حوضه قوس پشتی دریای تیرنی نسبت به برخورد قارهای میان صفحه آفریقا و صفحه اوراسیا است.
خسارات و تلفات
منطقه میان کامپانیا و باسیلیکاتا آسیبهای بسیار جدی دید و بیش از ۳۰ شهرداری تقریباً بهکلی نابود شدند. شهرهایی مانند بیساچا، سانتآنجلو دی لومباردی، بلا و مورو لوکانو در این میان قرار داشتند.
در ملفی، پنجاه ساختمان فرو ریخت و قلعه، کلیسای جامع، پنج صومعه و بسیاری کلیساها آسیب شدیدی دیدند. در پوتنزا نیز چندین ساختمان، کلیسا و برج ترینیترا ویران شدند.
آمار تلفات گزارششده به شرح زیر بود:
- کالیتری و سانتآنجلو دی لومباردی: هر کدام ۷۰۰ نفر
- مورو لوکانو: ۶۰۰ نفر
- رووو دل مونته: ۴۰۰ نفر
- تئورا: ۳۰۰ نفر
- گواردیا لومباردی: ۲۸۰ نفر
- بلا: ۲۵۰ نفر
- پسکوپاگانو: ۲۳۰ نفر
- کایرانو: ۱۹۰ نفر
- اتلا: ۱۶۰ نفر
- سانتآندرا دی کنتزا: ۱۲۰ نفر
- تیتو: ۱۰۰ نفر
ویژگیهای زلزله
شب قبل از زلزله اصلی، یعنی شامگاه ۷ سپتامبر، یک پیشلرزه کوچک رخ داد. پس از لرزه اصلی، بلافاصله یک پسلرزه اتفاق افتاد که اولین مورد از مجموعهای بود که تا ژوئن سال بعد ادامه یافت.
این زلزله روی یک گسل نرمال با روند شمالغربی-جنوبشرقی رخ داد. منطقه آسیبدیده در زلزله ۱۶۹۴ شباهت زیادی به منطقه زلزله ۱۹۸۰ ایرپینیا دارد، اما حرکت در هر دو زلزله روی گسلهای متفاوتی صورت گرفته است.