زایرایت: کانی فسفات بیسموت-آهن

زایرایت یک کانی فسفات با فرمول شیمیایی Bi(Fe³⁺,Al)₃[(OH)₆|(PO₄)₂] است. نام این کانی از محل کشف آن در اتا-اتو، کیوو، کنگو (زایر سابق) در سال ۱۹۷۵ گرفته شده است.

ویژگی‌های بلوری

زایرایت در سیستم بلوری سه‌گوشه متبلور می‌شود که دارای سه محور افقی برابر با زاویه ۱۲۰ درجه بین آنهاست. شکل بلورها معمولاً اسکالنوهدرون سه‌گوشه-شش‌ضلعی است. این کانی در کلاس نوری تک‌محوری قرار دارد، به این معنی که نور و لرزش‌ها تنها در یک جهت از کانی عبور می‌کنند و با سرعت یکسانی حرکت می‌نمایند.

محل یافت شدن

زایرایت نخستین بار در مناطق هوازدگی سنگ‌های ولفرامیت کوارتزی همراه با کانی‌هایی مانند بیسموت بومی، بیسموتیت، کوارتز و میکا یافت شد. این کانی در پگماتیت‌های گرانیتی، که سنگ‌های آذرین درشت‌دانه هستند، تشکیل می‌شود. همچنین در کوه کرویتسبرگ در باواریا، آلمان نیز گزارش شده است.