توت گوت یک موتورسیکلت آفرود کوچک و چندمنظوره بود که بین سالهای ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۰ تولید شد. این وسیله را رالف بانهام طراحی و توسعه داد و در ابتدا برای آسانتر کردن جابهجایی در مسیرهای سخت و کوهستانی ساخته شد.
تاریخچه
بانهام توت گوت را ساخت تا هنگام شکار در کوههای یوتا، کمتر مجبور به پیادهروی خستهکننده باشد. نام نخستین آن بز مکانیکی بود، اما بعدها به توت گوت تغییر کرد؛ توت به معنی حمل کردن بود و گوت به بز کوهی اشاره داشت.
نام توت گوت به توانایی این وسیله در حمل گوزن از میان جنگل و بالا رفتن از شیبها با چابکی بز کوهی اشاره میکرد.
نمونههای اولیه فقط به حدود ۵ مایل بر ساعت، یعنی نزدیک به ۸ کیلومتر بر ساعت، سرعت میرسیدند؛ سرعتی که برای استفاده عملی خیلی کم بود. همچنین با گاز دادن زیاد، چرخ جلو از زمین جدا میشد. طراحی نهایی در نوامبر ۱۹۵۷ به شکل قابلقبول رسید و نخستین توت گوت در ۱ ژوئن ۱۹۵۸ فروخته شد.
پس از ورود به تولید انبوه، توت گوتها در سال ۱۹۶۰ حدود ۳۷۰۰ دستگاه فروش داشتند. نسخه دوم در سال ۱۹۵۹ با نام مدل A یا اسکمپ وارد بازار شد. بعدها باند بانهام، پدر برنت بانهام، ریاست شرکت بانهام را بر عهده گرفت و برنت بیشتر بر تحقیق و توسعه تمرکز کرد.
در ادامه، امکاناتی مانند محافظهای عقب و کناری برای حفظ حیوانات شکارشده و رانندگان، سامانههای روشنایی و نسخههای جدیدتر اضافه شد. از جمله این نسخهها میتوان به لوداستار ۳ برای انبارها و نهالستانها، کالجیت برای محوطه دانشگاهها، مینی گوت بهعنوان یک مینیبایک و سری نوا با انتقال قدرت شفتی اشاره کرد.
شرکت بانهام پس از سیزده سال تولید توت گوت، در سال ۱۹۷۰ فعالیت خود را متوقف کرد و موجودی قطعات باقیمانده را فروخت. با این حال، جامعهای از علاقهمندان و کلکسیونرهای توت گوت هنوز فعال است.
روش ساخت و رنگآمیزی
توت گوتها با جریان کمفشار رنگ پوشش داده میشدند. قابها روی یک وان بزرگ رنگ قرار میگرفتند و شلنگهایی در دو طرف آن تعبیه شده بود. رنگ از شلنگها پمپ میشد و کارگران جریان رنگ را روی قاب هدایت میکردند. رنگ اضافی از پایین قاب به داخل وان بازمیگشت.
برای کاهش شرهکردن رنگ، قابها هنگام خشک شدن میچرخیدند. بیشتر توت گوتها قرمز بودند، تعداد کمتری زرد تولید شدند و برخی نیز سبز رنگ بودند که بیشتر برای سازمان جنگلداری آمریکا استفاده میشدند. مدلهای نوا معمولاً رنگ آکوامارین یا فیروزهای داشتند. رنگ مورد استفاده، رنگ شرwin-Williams بر پایه سرب بود.
مدلها و ویژگیهای فنی
در نامگذاری مدلهای توت گوت، رقم اول شماره مدل معمولاً نشاندهنده اسببخار بود؛ برای مثال، مدل ۶۰۰ حدود شش اسببخار قدرت داشت.
- مدل B: انتقال قدرت زنجیری؛ نخستین مدل که با نامهای مدل A، اسکمپ و تریل اسکیتِر هم شناخته میشد. تریل اسکیتِر بهجای محافظهای توری کناری، دیوارههای فلزی مشبک داشت و از موتور بریگز اند استراتن استفاده میکرد. نمونههای اولیه کلاچ داستر و گیربکس متغیر پیوسته دیپکو را داشتند که در اصل برای برفروها ساخته شده بود. نمونههای بعدی از کلاچی مشابه ساخت سالزبری استفاده کردند.
- مدل P: انتقال قدرت زنجیری؛ نزدیک به مدلهای متأخر B، اما با قاب بزرگتر و طراحی قوسی بالای محل نصب کلاچ.
- مدل ۳۰۳ کالجیت: موتورسیکلتی مناسب خیابان و مسیر خاکی برای محوطه دانشگاهها. این مدل چراغهای عقب را بهعنوان آپشن کارخانهای و چراغ جلو را بهصورت اختیاری داشت. از موتور بریگز اند استراتن استفاده میکرد و بانهام در این دوره کلاچ و گیربکس اختصاصی کلایماوی خود را با دامنه دندههای گستردهتر تولید میکرد.
- مدلهای ۴۰۳، ۴۰۴، ۴۳۰، ۴۳۰-۵، ۴۳۱ و ۴۳۱-۵: همگی انتقال قدرت زنجیری داشتند.
- مدل ۵۰۰ مینی گوت: رقیبی برای موج مینیبایکهای دهه ۱۹۶۰. این مدل با نگاه به کودکان طراحی شد و انتقال قدرت زنجیری، تعلیق جلو و عقب داشت. نمونههای اولیه موتور بریگز اند استراتن و نمونههای بعدی موتور تکامسه داشتند.
- مدل ۵۰۱ چارجر سهچرخ: سهچرخ سبک برای تفریح یا کاربردهای تجاری سبک.
- مدل ۵۰۲ چارجر سهچرخ: نسخه بزرگتر ۵۰۱ و ۵۰۴؛ دومین مدل قدرتمند خانواده با نسبت دنده کوتاه و توانایی کشیدن بار سنگین.
- مدل ۵۰۳ چارجر سهچرخ: سهچرخ شش اسببخار با گیربکس خودکار کلایماوی، رینگهای دوبخشی، بلبرینگهای غلطکی، صندوق بار بزرگتر و درپوش عقب بازشو به پایین.
- مدل ۵۰۴ چارجر سهچرخ: سهچرخ چهار اسببخار که برای جابهجایی افراد طراحی شده بود.
- مدل ۵۰۵ چارجر سهچرخ: مشابه مدل ۵۰۱، اما با ظرفیت بار افزایشیافته.
- مدل ۵۳۱: انتقال قدرت زنجیری، تعلیق کامل و گیربکس کلایماوی.
- مدل ۵۳۰: انتقال قدرت زنجیری؛ شبیه ۵۳۱، اما با دنده کوتاهتر.
- مدل ۶۰۰: انتقال قدرت زنجیری، موتور بریگز اند استراتن، شفت کمکی دوبل، گیربکس کلایماوی و سامانه روشنایی.
- مدل ۶۱۰: انتقال قدرت زنجیری؛ مشابه ۶۰۰، اما با چرخ عقب متفاوت.
- مدل ۶۶۵: انتقال قدرت زنجیری؛ مشابه ۶۰۰، اما با تعلیق کامل.
- مدل ۶۶۶: انتقال قدرت زنجیری با چرخ عقب و تعلیق کامل، همراه با دنده کوتاهتر.
- مدل ۶۷۰ نوا: مجهز به درایو چرخدنده حلزونی بانهام و سریعترین مدل خانواده بود. این نسخه سامانه روشنایی داشت و در چند مدل لوکس با تایر دیوارهسفید، زین و دستههای قرمز نیز تولید شد.
- مدل ۶۷۱: مشابه ۶۷۰، اما با نسبت دنده کوتاهتر و سرعت کمتر؛ احتمالاً پس از سال ۱۹۶۸ با دستگیره عقب عرضه شد.
- مدل ۶۷۵: همان قاب و موتور مدل ۶۷۰ را داشت، اما دنده آن کوتاهتر بود و در سال ۱۹۶۲ معرفی شد.
- مدل ۶۸۰ نوا: مدل لوکس با درایو چرخدنده حلزونی بانهام، قاب بزرگ، تعلیق کامل، تایر تراکتور ۱۲ اینچی عقب، ترمز جلو، باک قطرهاشکی و دستگیره عقب. این مدل در سال ۱۹۶۴ با قیمت ۷۹۴ دلار عرضه شد.
- مدل ۶۶۰ اسپارتان برفرو و دونهباگی: نسخه برفرو بانهام با زنجیر شنی عقب و اسکی جلو. اسکیهای جلو را میشد برای استفاده در بهار و تابستان با چرخهای توت گوت جایگزین کرد. این مدل برای تفریح و گشتزنی در مناطقی طراحی شده بود که خودروهای جادهای به آنها دسترسی نداشتند.
- مدل ۷۰۰: انتقال قدرت زنجیری؛ تنها مدلی که در بازوی نوسان و محل اتصال آن از فلز تخت ریختهگریشده استفاده میکرد. این نسخه لوله فولادی در جلوی قاب، باک قطرهاشکی نصبشده، موتور تکامسه و یک زین بزرگ بهجای دو زین جدا داشت و شبیه مدل ۵۰۰ بود.
- مدل ۷۰۶: انتقال قدرت زنجیری، موتور بریگز اند استراتن، گیربکس کلایماوی و تایرهای تجاری ۸ اینچی هواپیماگونه برای پایداری بیشتر.
- مدل ۷۵۰: انتقال قدرت زنجیری، موتور بریگز اند استراتن، گیربکس کلایماوی، تعلیق کامل و تایر تراکتور عقب. تایر جلوی ۵.۷۰-۸ نیز بهصورت انتخابی عرضه میشد.
- مدل ۷۶۰: انتقال قدرت زنجیری؛ مشابه ۷۵۰، اما با چرخ عقب ۸ اینچی.
- مدل ۷۷۰: انتقال قدرت زنجیری، موتور بریگز اند استراتن، گیربکس کلایماوی، چرخ عقب ۱۲ اینچی و زین فومی یکتکه. این تنها مدلی بود که گلگیر عقب نداشت.
- مدل ۷۸۰ نوا: مشابه مدل ۶۷۵، اما با قابی کمی متفاوت، تعلیق کامل، دستگیره عقب، قاب کوتاهشده برای استفاده از بازوی نوسان و ترمز دیسکی عقب هواپیماگونه. این مدل برای سرویس جنگلداری ایالات متحده با رنگ سبز جنگلی عرضه شد.
- مدل ۷۸۱: مشابه ۷۸۰، اما با دنده بلندتر.
- دان گوت: سهچرخ تفریحی خانوادگی. برخی نسخههای آن از کمکفنرهای جلویی مشابه کمکفنرهای عقب مدل ۵۰۰ استفاده میکردند و در نسخههای نرمدم و سختدم تولید شد.
- تریل اسکیتِر: محصولی دیگر از بانهام توت گوت با قاب مدل B، پوششهای فلزی کناری و امکانات بیشتر. این نسخه در واقع مدل دلاکس متأخر B بود که در سال ۱۹۵۹ عرضه شد.
بانهام چند نمونه تکساخت و نادر نیز ساخت؛ از جمله خودروهای چهارچرخ برای کاربردهای نظامی و چند نمونه آزمایشی توت گوت تریل بایک. یکی از نمونههای تریل بایک در نوامبر ۲۰۰۵ در ایبی به مزایده گذاشته شد.
یدککشها
- ۱۰۱: یدککش سبک دوچرخ با دیوارههای فلزی که توان حمل چهار توت گوت را داشت.
- ۱۰۲: یدککش متوسط سهچرخ با دو چرخ عقب و یک چرخ جلو، دیوارههای فلزی، ظرفیت حمل چهار توت گوت و تخت ذخیرهسازی جمعشو.
- ۱۰۳: یدککش سنگین با ظرفیت نامی ۵۰۰ پوند، دیوارههای فلزی و توان حمل چهار توت گوت یا دو مدل چارجر.
تبلیغات
در برخی آگهیهای عکسی، رالف بانهام را روی توت گوت و در حال تیراندازی با تفنگ نشان میدادند. در تصاویر دیگر، مردی مدل B را از یک تپه شنی کوچک میپراند یا دو توت گوت کالجیت روی چمن پارک شده بودند و در پسزمینه، خانوادهای در حال پیکنیک دیده میشد.
تصویرسازیهای تبلیغاتی نیز خانوادهای روی تریل اسکیتِرها و مردی را نشان میدادند که با توت گوت اسپارتان برفرو به کلبهای کوهستانی میرود.
لوازم جانبی
- جعبه فلزی جلوی وسیله برای گالن سوخت یا وسایل دیگر
- کیف زینی جلویی گرببگ
- چراغ جلو دلتا ششولت یا چراغ جلو جنرال الکتریک مهر و مومشده
- رک باری تا شو پکرک عقب
- ضربهگیرهای لاستیکی اسنابداون، اسنابر رابر یا رابر اسنابر
- زنجیر چرخ جلو و عقب برای برف
- تیغه برفرو
- زین همراه جلو یا زین همراه عقب با رکاب عقب
- چراغهای عقب که در مدل کالجیت استاندارد بودند
- رکاب لاستیکی
- سایدکار
- ترمزهای جلو برای مدلهایی که بهصورت استاندارد نداشتند
همچنین ببینید
- موتورسیکلت روکون
- کارتینگ
پیوندهای بیرونی
- Tote Gote Land؛ مرجع اطلاعات و انجمن گفتوگوی علاقهمندان به توت گوت.
- Arnim Zimmer’s Tote Gote site؛ مجموعهای از داستانها، دفترچههای قطعات و فهرست مالکان.