معرفی سومیدا ام.۲۵۹۳
سومیدا ام.۲۵۹۳، که با نام نوع ۹۱ نیز شناخته میشود، یک خودروی زرهپوش ساخت امپراتوری ژاپن در دهه ۱۹۳۰ بود. ویژگی اصلی این خودرو توانایی حرکت هم روی جاده و هم روی خطوط راهآهن بود؛ قابلیتی که آن را برای عملیاتهای شناسایی، جابهجایی سریع و حفاظت از مسیرهای ریلی جذاب میکرد.
از این خودرو دو شاخه اصلی ساخته شد: نسخه نوع ۹۱ که در اختیار ارتش بود و نسخه سومیدا مدل P که نیروهای ویژه فرود دریایی نیروی دریایی امپراتوری ژاپن از آن استفاده میکردند.
طراحی و قابلیت ریلی
طراحی ام.۲۵۹۳ از سال ۱۹۳۳ توسط شرکت سومیدا آغاز شد و تولید آن در کارخانه موتورسازی ایشیکاواجیما انجام گرفت. نقطه قوت این خودرو، امکان تعویض شش چرخ جادهای با چرخهای لبهدار مخصوص ریل بود.
- لاستیکهای برداشتهشده در کنار بدنه خودرو مهار میشدند.
- چهار جک داخلی برای بالا آوردن خودرو هنگام تعویض چرخها تعبیه شده بود.
- تعویض چرخها حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه زمان میبرد.
- چرخهای جلو و عقب برای تطبیق با عرضهای مختلف ریل قابل تنظیم بودند.
- حداکثر سرعت در جاده حدود ۴۰ کیلومتر بر ساعت و روی ریل تا ۶۰ کیلومتر بر ساعت بود.
کاربرد عملیاتی
سومیدا ام.۲۵۹۳ در تهاجم ژاپن به چین در سال ۱۹۳۷، بهویژه در پیمودن مسافتهای طولانی، موفق عمل کرد. این خودروها در منچوری نیز برای حفاظت از خطوط راهآهن و پشتیبانی از یگانهای ریلی به کار گرفته شدند.
قابلیت اتصال چند دستگاه به یکدیگر باعث میشد سومیدا ام.۲۵۹۳ مانند واگنهای زرهپوش روی ریل حرکت کند و در عملیات مشترک با قطارها نقش شناسایی ایفا کند.
هر دستگاه خدمهای ششنفره داشت و به یک تیربار ۶.۵ یا ۷.۷ میلیمتری مجهز میشد. در مجموع، حدود ۱۰۰۰ دستگاه از همه نسخههای این خودروی زرهپوش تولید شد.
گونهها
- نوع ۹۱: نسخه اصلی ریلی-جادهای که برای ارتش امپراتوری ژاپن تولید شد و در مأموریتهای حفاظت از خطوط آهن و شناسایی به کار رفت.
- نسخه بدون تیربار ثابت اصلی: نمونهای از نوع ۹۱ که بدون سلاح ثابت اصلی ساخته شد.
- سومیدا مدل P: نسخهای که ایشیکاواجیما برای نیروهای ویژه فرود دریایی نیروی دریایی امپراتوری ژاپن تولید کرد.
اهمیت تاریخی
سومیدا ام.۲۵۹۳ نشان میدهد ارتش و نیروی دریایی ژاپن در دهه ۱۹۳۰ به وسایل نقلیه چندمنظوره اهمیت میدادند؛ خودروهایی که بتوانند از مسیرهای جادهای و ریلی استفاده کنند و نیازهای متفاوت میدان نبرد را پوشش دهند.
با وجود طراحی ساده نسبت به تانکهای همدوره، این خودرو بهدلیل انعطافپذیری و توانایی حرکت روی ریل، در عملیاتهای شرق آسیا جایگاه ویژهای پیدا کرد.
منابع
- Fighting Vehicles of the World: over 600 Tanks and AFVs of the World، فیلیپ تروئیت و کریس مکناب، لندن: آمبر، ۲۰۰۴.
- صفحه ارتش امپراتوری ژاپن در وبسایت آکیرا تاکیزاوا.