کفشهای خودبندشو چیستند؟
کفشهای خودبندشو (که با نامهای خودبندشونده یا پاورلیس نیز شناخته میشوند) بهگونهای طراحی شدهاند که بهمحض پوشیدن، بهطور خودکار پای کاربر را در بر بگیرند و بندشان را محکم کنند. این نوع «کفشهای هوشمند» نخستینبار در فیلم علمیتخیلی سال ۱۹۸۹ یعنی بازگشت به آینده: قسمت دوم به تصویر کشیده شدند.
سازندگان و تولیدکنندگان
نایک
در آوریل ۲۰۰۹، شرکت نایک برای کفشهای خودبندشو ثبت اختراع کرد؛ طراحی آنها شباهت زیادی به کفشهای مارتی در فیلم بازگشت به آینده: قسمت دوم داشت و این موضوع میان طرفداران، گمانهزنیهایی درباره عرضه این کفشها به راه انداخت. در سال ۲۰۱۴، تینکر هتفیلد، طراح نسخه اصلی نایک در این فیلم، اعلام کرد که سال بعد، یعنی ۲۰۱۵، کفشهای مجهز به فناوری خودبندشونده را معرفی خواهند کرد. کمتر از ۱۰۰ جفت از کفشهای نایک مگ مجهز به این فناوری تولید شد و از ۴ اکتبر ۲۰۱۶ از طریق قرعهکشی آنلاین به فروش رسید؛ تمام درآمد این فروش نیز به بنیاد مایکل جی. فاکس اختصاص یافت.
در مارس ۲۰۱۶ و در رویدادی مطبوعاتی در نیویورک، نایک نسخه تجاری کفش خودبندشوی خود یعنی HyperAdapt 1.0 را رونمایی کرد که قرار بود ۲۸ نوامبر در فروشگاههای منتخب نایک روی قفسهها قرار گیرد. هیپرادپت بند واقعی ندارد؛ بلکه از عملگرهای جاسازشده استفاده میکند که با کمک حسگرهای فشار، بالشتکهای کفش را دقیقاً متناسب با فرم پا درآورده و بهمحض اینکه پا داخل کفش قرار میگیرد، حسگر پاشنه فعال شده و کفش خودکار بسته میشود. در کنار این کفش دو دکمه برای شل و سفت کردن وجود دارد تا کاربر تنظیمات را طبق سلیقه خود تغییر دهد. مارک پارکر، مدیرعامل نایک، مقایسه فناوری این کفش با خودروهای خودران را از نظر جذابیت عمومی، تشبیهی «بسیار مناسب» دانست. این شرکت در سال ۲۰۱۹ نسخه بسکتبال این کفش را با نام Adapt BB عرضه کرد.
پوما
در نوامبر ۲۰۱۵، پوما مدل Autodiscs را رونمایی کرد که از سیستم بستهشدن اختصاصی دیسک پوما بهره میبرد. در این سیستم، یک موتور سروو مجموعهای از کابلها را به حرکت درمیآورد تا میزان حمایت کفش را در تمام نقاط قابل تنظیم کند. نمونه اولیه این کفش برای شارژ باتری داخلی از کابل میکرو یواسبی استفاده میکرد، اما نسخه تجاری آن دارای پایه شارژ است و کاربر نیازی ندارد کفش را مستقیماً به منبع برق وصل کند. پوما تنها ۵۰ جفت از اتودیسکها را تولید کرد که بسیاری از آنها به ورزشکارانی چون یوسین بولت و ریکی فاولر اختصاص یافت. تا سال ۲۰۱۹، پوما موتورهای میکرویی را توسعه داد که امکان تنظیم کفش را از طریق آیفون فراهم میکردند که با نام Fi شناخته میشوند.
Power Laces, LLC
در سال ۲۰۱۰، بلیک بِوین که خود را یک «علمدوست» مینامید، با الهام از نایک مگِ مارتی، نمونه اولیهای از کفش خودبندشو ساخت. در این مدل، بهمحض پا گذاشتن، حسگری فشار پا را روی کف کفش ثبت کرده و دو موتور سروو را فعال میکند؛ این موتورها بندها را میکشند و کفش را محکم میکنند. یک کلید لمسی نیز عمل موتورها را برعکس کرده و بندها را شل میکند. بِوین دستورالعمل ساخت این فناوری را بهصورت خودساخته (DIY) در وبسایتش منتشر کرد. او سپس شرکت Power Laces, LLC را تأسیس نمود و پروژهای در کیکاستارتر برای تأمین مالی نسخه تجاری راه انداخت که با موفقیت به هدف ۲۵ هزار و ۲۴ دلاری خود دست یافت.
Powerlace
کفشهای Powerlace P-One بر اساس وزن بدن کاربر، بندهایشان را خودکار میبندند. وقتی پا داخل کفش قرار میگیرد، کاربر پاشنه خود را روی یک دیسک پنهان فشار میدهد که با سیمهایی به بندها متصل است. برای شل کردن بندها نیز، اهرمی در پشت کفش تعبیه شده که با کشیدن آن، فشار کاسته میشود. در نوامبر ۲۰۱۴، این شرکت برای تأمین اعتبار و فروش کفشها، کمپینی در کیکاستارتر راه انداخت.
Digitsole Smartshoe
شرکت کانادایی دیجیتسول که پیشتر کف کفشهای هوشمند میفروخت، نمونه اولیهای از یک کتانی هوشمند را رونمایی کرد. این کفش قابلیت بسته شدن خودکار، گرم شدن و جذب ضربه را دارد و از طریق بلوتوث و با تلفن هوشمند قابل کنترل است و درگاه یواسبی برای شارژ دارد.