رات، راتها یا راتاشارما نامهای خانوادگی برهمینهای اوتکالا هستند که به گوتر آتریا یا کریشناتریا تعلق دارند. آنها جزو گروه برهمینهای اوتکالیای شمال هند (پانچ گائودا) هستند و از جایگاه اجتماعی بالایی برخوردارند. نسب آنها به ساپتارشی آتری رشی میرسد که در نزدیکی رود مانداکینی زندگی میکرد.
در رامایان، خداوند رام به همراه همسرش سیتا و برادرش لکشمن، پس از عبور از رود یومنا از پرایاگراج، به دیدار آتری رشی و ساتی آنوسویا در هرمیت نزدیک چیتارکوت رفتند. در آنجا آتری رشی به رام توصیه کرد برای وانواس به دانداکارایانا برود.
برهمینهای آتریا گوتیری معمولاً به کانوا ساکای یاجورودا تعلق دارند و وظیفهی ادهیایان (آموزش) و ادهیاپان (تدریس) وداها و شاستراها را بر عهده دارند. آنها مجاز به برگزاری یاجنا و دیگر مراسم ودایی هستند، اما معمولاً در کارما کند (مانند براتاپانویان، ازدواج و شراده) شرکت نمیکنند.
پیشینه تاریخی
بین قرن دهم تا دوازدهم، گجاپاتی (مهراجه) جگانات دهام (پوری) برهمینهای دانشمند را از حوضه گنگ به اوتکالا دعوت کرد و سنت برهمینهای اوتکالی را تأسیس نمود. او زمین و امکانات در شانزده روستا نزدیک پوری در اختیار آنها قرار داد تا به مطالعات ودایی و انجام مراسم برای خداوند جگانات بپردازند.
سنتها و باورهای مذهبی
این گروه از برهمینها به پرستش هریهارا و بهووانشوری میپردازند و ایزد بانو بهووانشوری را به عنوان کولادوی خود گرامی میدارند. احیای برهمینهای اوتکالا مدیون پاندیت شری ساداشیوا راتاشارما است که در اواسط قرن بیستم آموزش سانسکریت را در اودیشا احیا کرد.