پروتئوس میرابیلیس: باکتری عامل عفونت‌های ادراری

Proteus mirabilis
📅 12 تیر 1405 📄 182 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

پروتئوس میرابیلیس یک باکتری میله‌ای شکل، گرم منفی و بی‌هوازی اختیاری است که عمدتاً باعث عفونت‌های ادراری می‌شود. این باکتری با توانایی حرکت دسته‌جمعی (swarm) و تولید آنزیم اوره‌از شناخته می‌شود. ۹۰٪ عفونت‌های پروتئوس در انسان به این باکتری نسبت داده می‌شود. تشخیص آن از طریق نمونه ادرار قلیایی، بوی ماهی‌مانند و الگوی حرکت دسته‌جمعی امکان‌پذیر است.

پروتئوس میرابیلیس چیست؟

پروتئوس میرابیلیس یک باکتری گرم منفی، میله‌ای شکل و بی‌هوازی اختیاری است که به دلیل توانایی حرکت دسته‌جمعی (swarming) و تولید آنزیم اوره‌از شناخته می‌شود. این باکتری در خاک و آب به طور گسترده‌ای یافت می‌شود و عامل ۹۰٪ عفونت‌های پروتئوس در انسان است.

تشخیص پروتئوس میرابیلیس

تشخیص این باکتری از طریق نمونه ادرار قلیایی، الگوی حرکت دسته‌جمعی روی محیط کشت و عدم توانایی متابولیسم لاکتوز انجام می‌شود. همچنین بوی ماهی‌مانند ناشی از این باکتری یکی از نشانه‌های تشخیصی آن است.

بیماری‌های مرتبط

پروتئوس میرابیلیس عمدتاً باعث عفونت‌های ادراری، به ویژه در موارد پیچیده یا مرتبط با کاتتر می‌شود. تولید اوره‌از توسط این باکتری باعث قلیایی شدن ادرار و تشکیل سنگ‌های کلیوی می‌گردد. این باکتری همچنین می‌تواند عامل عفونت‌های زخم، سپسیس و پنومونی در بیماران بستری باشد.

درمان

این باکتری به بیشتر آنتی‌بیوتیک‌ها به جز تتراسایکلین و نیتروفورانتوئین حساس است. با این حال، ۱۰ تا ۲۰٪ سویه‌ها به سفالوسپورین‌های نسل اول و آمپی سیلین مقاوم هستند.

ویژگی‌های میکروبی

پروتئوس میرابیلیس توانایی استفاده از اوره، تولید گاز سولفید هیدروژن و تشکیل فیلم‌های شفاف روی محیط کشت را دارد. این باکتری با داشتن مژک‌های پرتイチری، توانایی حرکت دارد و الگوی حرکت دسته‌جمعی آن باعث ایجاد الگوی چشم‌گاوی روی محیط کشت می‌شود.

جمع‌بندی

پروتئوس میرابیلیس به دلیل توانایی تولید اوره‌از و ایجاد محیط قلیایی در ادرار، می‌تواند منجر به تشکیل سنگ‌های کلیوی شود. این باکتری به بیشتر آنتی‌بیوتیک‌ها حساس است، اما مقاومت به برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مانند سفالوسپورین‌های نسل اول گزارش شده است. تشخیص به‌موقع و درمان مناسب برای پیشگیری از عوارض جدی مانند نارسایی کلیوی ضروری است.