فیلیپیوس: سکههای طلای فیلیپ دوم
فیلیپیوس (Philíppeioi)، بعدها به الکساندرها (Aléxandroi) معروف شدند، سکههای طلای پادشاهی باستانی مقدونیه بودند. این سکهها نخستین بار بین سالهای ۳۵۵ تا ۳۴۷ پیش از میلاد ضرب شدند و تصویر آپولون، خدای یونانی، را در روی سکه و ارابه دواسپه (biga) را در پشت آن به نمایش میگذاشتند. هر سکه معادل یک استاتر طلا ارزش داشت.
در طراحی اولیه، آپولون با موهای بلند نشان داده میشد، اما بعدها این طرح به موهای کوتاه تغییر یافت. فیلیپیوسها عمدتاً برای معاملات بزرگ خارج از مقدونیه استفاده میشدند و بهسرعت در بالکان، یونان و حتی مناطق دوردست مانند ایتالیا، قسطنطنیه، روسیه جنوبی، قبرس، سوریه و مصر گسترش یافتند.
تأثیر و میراث
بیشتر فیلیپیوسهای موجود، توسط الکساندر کبیر، جانشین فیلیپ، ضرب شدند. اگرچه نام رسمی آنها همچنان فیلیپیوس باقی ماند، اما هواداران الکساندر اغلب به آنها «الکساندرها» میگفتند. طراحی این سکهها چنان تأثیرگذاری بود که حتی پس از خروج از گردش، توسط فرهنگهای دیگر تقلید میشد. برای مثال، سکههای طلای گالیها با الهام از فیلیپیوسها تا پایان جنگهای گالی (۵۱ پیش از میلاد) ضرب میشدند.
در برخی تقلیدهای گالی، موهای آپولون بزرگ و استایلیزه شده و ارابه به یک اسب (گاهی با سر انسان) کاهش یافته بود. فضای باقیمانده با نمادهای سلتی مانند صلیب خورشیدی یا سر خوک پر میشد.
فیلیپیوسها چنان رایج شدند که در متون رومی، این کلمه بهطور کلی برای اشاره به سکههای طلای سنگین استفاده میشد.