محمد مهدی کُبّا (۱۹۰۰–۱۹۸۴) سیاستمدار عراقی و معاون رئیسجمهور عراق بود. او همچنین ریاست حزب استقلال عراق را بر عهده داشت و در یکی از حساسترین دورههای تاریخ سیاسی عراق نقشآفرینی کرد.
- متولد ۱۹۰۰ و درگذشته ۱۹۸۴
- سیاستمدار عراقی و معاون رئیسجمهور عراق
- رئیس حزب استقلال عراق
- عضو شورای حاکمیت پس از انقلاب ۱۴ ژوئیه
عضویت در شورای حاکمیت
پس از انقلاب ۱۴ ژوئیه، جمهوری تازهتأسیس عراق زیر نظر شورای انقلابی اداره میشد. در رأس ساختار سیاسی، شورای حاکمیت سهنفره قرار گرفت؛ نهادی که قرار بود وظایف ریاستجمهوری را بر عهده بگیرد. اعضای این شورا از سه گروه اصلی جامعه عراق انتخاب شدند: کُبّا به نمایندگی از شیعیان، خالد النقشبندی از سوی کردها و نجیب الربیعی به نمایندگی از اهل سنت.
کابینهای که در آن دوره شکل گرفت، طیف گستردهای از جنبشهای سیاسی عراق را دربر میگرفت؛ از جمله دو نماینده از حزب دموکرات ملی، یک عضو از حزب استقلال، یک نماینده حزب بعث و یک مارکسیست.
تنشهای سیاسی و حبس خانگی
پس از قیام ناکام موصل در سال ۱۹۵۹، که از سوی ملیگرایان عرب سازمان داده شد، عبدالکریم قاسم، نخستوزیر عراق، بیش از پیش به حزب کمونیست عراق تکیه کرد. به نظر قاسم، بدبینی کمونیستها به ملیگرایان عرب با این شورش تأیید شده بود؛ ازاینرو او به حزب کمونیست اجازه داد دولت را از پانعربیستها پاکسازی کند.
با وجود جایگاه کُبّا در شورای حاکمیت، او در حبس خانگی قرار گرفت. آخرین باری که کُبّا در جلسهای از این شورا حضور یافت، فوریه ۱۹۵۹ بود؛ هرچند هیچ استعفای رسمیای از سوی او منتشر نشد.
زندگی شخصی و خاطرات
کُبّا اهل سامرا بود و در منابع، از شیعیان عراق بهشمار آمده است. او بعدها خاطرات خود را با عنوان خاطرات در جریان رویدادها منتشر کرد؛ این کتاب در سال ۱۹۶۵ به چاپ رسید.