لکهبندی (Mottle) الگوی نامنظم لکهها، خطوط یا بخشهای رنگی متفاوت است که در سطوح مختلف مشاهده میشود. این پدیده در گیاهان معمولاً بهصورت لکههای زرد رنگ ظاهر میشود و میتواند نشانه بیماری یا سوءتغذیه باشد. ویروسهایی مانند ویروس لکهبندی رگ برگ تنباکو و ویروس لکهبندی غلاف نخود از عوامل شایع آن هستند.
در پوست انسان، لکهبندی ممکن است ناشی از کاهش جریان خون یا عفونتهایی مانند زونا باشد. اصطلاح پزشکی برای این حالت دیسکromi است. در مراحل پایانی زندگی، لکهبندی معمولاً در اندامهای انتهایی (ابتدا پاها) ظاهر و به سمت بالا گسترش مییابد.
در حیوانات، لکهبندی میتواند نشانه بیماری یا ویژگی ژنتیکی مانند ژنهای شامپاین و پلنگ در اسبها باشد. در صنعت مواد غذایی، این پدیده در محصولاتی مانند کره دیده میشود.
لکهبندی در زمینشناسی
در زمینشناسی، لکهبندی به بافت نامنظم ناشی از تغییرات یا لایهبندی در سنگها، بهویژه در سنگ آهک، اشاره دارد که معمولاً توسط بیوتورباسیون ایجاد میشود.
لکهبندی در صنعت
در پوششهای صنعتی، لکهبندی بهعنوان نقصی در پوششهای فلزی سبک ظاهر میشود که باعث ایجاد مناطق نامنظم با تغییرات رنگی میگردد. این پدیده تحت تأثیر فرمولاسیون پوشش و نحوه اعمال آن است و با ابزارهای تخصصی اندازهگیری میشود.
لکهبندی در چاپ
در چاپ گرافیکی، لکهبندی به رنگآمیزی نامنظم در کاغذهای بافتدار اشاره دارد که بهدلیل جذب نامتوازن جوهر رخ میدهد.