ذخیرهگاه طبیعی لابرادور، که مردم محلی آن را با نام پارک لابرادور نیز میشناسند، در جنوب بخش اصلی خشکی سنگاپور قرار دارد. این منطقه یکی از خاصترین مقصدهای طبیعی این کشور است، زیرا تنها صخره ساحلیِ قابلدسترسی برای عموم در بخش اصلی سنگاپور را در خود جای داده است.
از سال ۲۰۰۲، حدود ۱۰ هکتار پوشش گیاهی ساحلی باززاینده و ساحل صخرهای لابرادور رسماً به عنوان ذخیرهگاه طبیعی اعلام شد. از آن زمان، انپیارکس مسئولیت حفاظت از گیاهان، جانوران و چشماندازهای طبیعی این منطقه را بر عهده گرفته است.
تاریخچه لابرادور
لابرادور یکی از جاهای مهم سنگاپور است که در آن آثار تاریخی و طبیعی فراوانی کنار هم قرار گرفتهاند. بیشتر این یادگارها به دوره پیش از جنگ جهانی دوم و سالهای این جنگ بازمیگردند و بسیاری از آنها از میراث استعماری بریتانیا در این جزیره باقی ماندهاند.
کل محدوده ذخیرهگاه و پارک امروزی، پیشتر با نام ساحل پاسیر پانجانگ شناخته میشد. «پاسیر پانجانگ» در زبان مالایی به معنای «ساحل طولانی» است. پیش از عملیات بازپسگیری زمین از دریا و ساخت دیوار ساحلی، این منطقه در زمان جزر به صورت ساحلی صخرهای دیده میشد و در زمان مد، بخشهایی از آن زیر آب میرفت.
در بالای تپه و روبهروی دریا، قلعهای قدیمی به نام قلعه پاسیر پانجانگ ساخته شده بود. ساخت این دژ به دهه ۱۸۹۰ بازمیگردد. موقعیت بلند صخرهها باعث شد دولت بریتانیا این نقطه را برای دفاع از ورودی بندر کپل و سواحل جنوب غربی سنگاپور، نزدیک پولائو بلاکانگ ماتی یا سنتوسای امروزی، بسیار راهبردی بداند.
این قلعه به یکی از نه پایگاه اصلی توپخانه دفاع ساحلی بریتانیا تبدیل شد و نقش مهمی در سامانه دفاعی سنگاپور داشت. در آن دوره، ساحل صخرهای پایین تپه هنوز برای عموم باز بود و تا دهه ۱۹۳۰ به مکانی محبوب برای ورزشهای تفریحی و تفریحات ساحلی تبدیل شده بود. خانههای ساحلی خصوصی، دیوارهای ساحلی دستساز و اسکلههای شخصی نیز در امتداد ساحل ساخته شده بودند.
با گسترش نیروهای نظامی ژاپن در دهه ۱۹۳۰ و افزایش نگرانی بریتانیا و آمریکا از جاهطلبیهای امپراتوری ژاپن در آسیا، دولت بریتانیا دفاع ساحلی سنگاپور را دوباره بررسی کرد. نتیجه بررسیها نشان میداد ساحل پاسیر پانجانگ میتواند نقطهای آسان برای پیاده شدن نیروهای دشمن باشد.
در پی این نگرانی، زمینهای اطراف ساحل در اختیار دولت استعماری بریتانیا قرار گرفت و قلعه پاسیر پانجانگ گسترش یافت. سنگرهای مسلسل، سنگرهای بتنی توپهای ساحلی، موانع سیمخاردار و حصارهایی در امتداد ساحل ساخته شد. توپهای دفاع ساحلی نیز تقویت شدند و دو توپ دریایی ششاینچی، هرکدام با وزن حدود ۳۷ تن، در این مجموعه نصب شد. این توپها میتوانستند گلولههایی با وزن حدود ۴۶ کیلوگرم را تا فاصله ۱۶ کیلومتری شلیک کنند.
افزون بر آن، افکنهای نور بزرگی رو به دریا نصب شد تا از فرود شبانه نیروهای دشمن جلوگیری کند و کشتیهای نزدیکشونده در تاریکی را شناسایی کند. هدف بریتانیا این بود که سنگاپور را به دژی تقریباً نفوذناپذیر و به تعبیر خودشان به «جبلالطارق شرق» تبدیل کند.
با این همه، در جریان جنگ جهانی دوم درگیری بزرگی در ساحل پاسیر پانجانگ رخ نداد. نیروهای ژاپنی پس از تسلط بر مالایای بریتانیا، در سال ۱۹۴۲ از سواحل شمالی سنگاپور و در امتداد تنگه جوهور وارد شدند، نه از سواحل جنوبی که بریتانیا انتظار حمله از آنجا را داشت. هیچ کشتی جنگی ژاپنی نیز از سواحل جنوبی سنگاپور عبور نکرد؛ در نتیجه، بسیاری از تجهیزات نظامی قلعه عملاً بدون استفاده ماندند.
در زمان نبرد سنگاپور، این قلعه بیشتر به پناهگاهی برای نیروهای دفاعی و محل ذخیره مهمات و تجهیزات نظامی تبدیل شد. قلعه همچنین نزدیک محل نبرد پاسیر پانجانگ، در فاصلهای کمتر از ۱۰ کیلومتر، قرار داشت. پس از تسلیم نیروهای بریتانیایی در ۱۵ فوریه ۱۹۴۲، تجهیزات و امکانات جانبی قلعه بهسرعت تخریب یا جمعآوری شد و این مجموعه مدت کوتاهی بعد بسته شد. پس از پایان اشغال ژاپن در سال ۱۹۴۵ نیز قلعه همچنان متروکه باقی ماند.
در سال ۱۹۶۱، شرکت ژاپنی ماروزن تویو پالایشگاه نفتی بزرگی در فاصلهای نهچندان دور از لابرادور راهاندازی کرد. این پالایشگاه در ژوئن ۱۹۶۴، پس از واگذاری، به شرکت بیپی منتقل شد. همزمان، اسکلهای طولانی با خطوط لوله برای جابهجایی نفت خام میان کشتیها، پالایشگاه و نیروگاه برق پاسیر پانجانگ ساخته شد.
در آن دوره، ساحل صخرهای لابرادور بهدلیل قرار گرفتن پشت صخرههای بلند و نبود امکاناتی مانند سرویس بهداشتی و روشنایی، بازدیدکننده زیادی نداشت. با این حال، دوستداران طبیعت و ماجراجویان گاهبهگاه از جنگلهای اطراف و خط ساحلی آن دیدن میکردند.
ساحل لابرادور در سال ۱۹۵۱ یکی از پنج ذخیرهگاه طبیعی تعیینشده سنگاپور بود. این عنوان کمک کرد از توسعه گسترده در منطقه جلوگیری شود، زیرا چنین توسعهای میتوانست پوشش گیاهی و جانوران بومی آن را تهدید کند. اما در سال ۱۹۷۳، جایگاه ساحل لابرادور از ذخیرهگاه طبیعی به پارک طبیعی تغییر کرد. در آن زمان قانون مشخصی برای جلوگیری از آسیب به پارکهای طبیعی وجود نداشت و نگرانیها از تبدیل این منطقه به محلی برای توسعه صنعتی افزایش یافت.
فعالان محیط زیست و مردم محلی بارها از دولت و نهادهای مربوطه خواستند تاریخ غنی و طبیعت بینظیر لابرادور را حفظ کنند؛ بهویژه چون این منطقه آخرین ساحل صخرهای و آبسنگ مرجانی باقیمانده در بخش اصلی سنگاپور به شمار میرفت.
سرانجام در نوامبر ۲۰۰۱ اعلام شد پارک لابرادور، که پیشتر ساحل لابرادور نام داشت، دوباره به عنوان ذخیرهگاه طبیعی ثبت خواهد شد. اسکله قدیمی که زمانی به پالایشگاه نفتی بیپی تعلق داشت و در پایان دهه ۱۹۹۰ بسته و تخریب شده بود، بازسازی شد و برای بازدید عموم گشوده شد. این اسکله ابتدا از ۷ صبح تا ۸ شب باز بود، سپس در بازهای میان سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ به دلایل ایمنی برای مدت نامعلوم بسته شد، اما بعدها دوباره بازگشایی شد و اکنون ۲۴ ساعته در دسترس است. با این حال، خط ساحلی صخرهای همچنان برای مدت نامعلوم از دسترس عمومی بسته است.
در همان سال، شبکهای پیچیده از تونلهای قدیمی قلعه در بالای صخرهها کشف شد. این تونلها روزی برای نگهداری مهمات و تجهیزات نظامی و همچنین به عنوان اردوگاهی برای نیروهای بریتانیایی محافظ قلعه استفاده میشدند. گفته میشود یکی از این تونلها از زیر آبهای ورودی بندر کپل میگذرد و به قلعه سیلوسو در سنتوسای امروزی میرسد؛ با این حال، شواهد قطعی برای اثبات آن ارائه نشده است. بخش کوچکی از تونلها پیشتر برای بازدید عمومی گشوده شد، اما اخیراً به دلیل ناایمنی سازهای تا اطلاع بعدی مسدود شده است.
حیات وحش و طبیعت لابرادور
در ذخیرهگاه طبیعی لابرادور بیش از ۷۰ گونه پرنده دیده شده است؛ از جمله طوطی آویز تاجآبی، دارکوب حنایی و بابلر ابوت. همچنین بیش از ۱۱ گونه پروانه در این منطقه ثبت شده است.
ساحل صخرهای لابرادور زیستگاه گونههای متنوعی از مرجانها، خرچنگها، علفهای دریایی، کرمهای شنی و خرچنگهای نعلاسبی است. خرچنگ مودار معمولی نیز یکی از گونههایی است که در این منطقه زیاد دیده میشود.
جاذبههای دیدنی
از دیگر جاذبههای لابرادور میتوان به یادگارهای باقیمانده از جنگ جهانی دوم اشاره کرد؛ از جمله سنگرهای بتنی قدیمی توپها و تونلهای معروف به تونلهای سری لابرادور.
یکی از جذابترین آثار، توپ دریایی ششاینچی است که در واقع از اردوگاه سابق بیچرود در مرکز شهر سنگاپور بازیابی و در جای خالی یک آتشبار در پارک نصب شده است. این توپ تصویری ملموس از گذشته نظامی منطقه را به بازدیدکنندگان نشان میدهد.
پروژههای زیستمحیطی
پایش علفهای دریایی
انپیارکس، مرکز ملی تنوع زیستی، تیم سیگرس و داوطلبان عمومی بهطور منظم علفهای دریایی سنگاپور را در مناطق میانکشندی مانند چک جاوا و پولائو سماکو بررسی و پایش میکنند. علفزار دریایی ذخیرهگاه طبیعی لابرادور نیز یکی از ایستگاههای مهم این پایش است.
این بررسیها بخشی از برنامه جهانی سیگرسواچ است؛ برنامهای برای ارزیابی و پایش علفهای دریایی که در ۱۸ کشور و بیش از ۲۰۰ ایستگاه در سراسر جهان فعالیت میکند. در این پروژه از روشهای علمی غیرمخرب استفاده میشود و دادههای جمعآوریشده برای تحلیل وضعیت و روند تغییر زیستگاههای علف دریایی در سطح محلی، منطقهای و جهانی به دفتر مرکزی سیگرسواچ ارسال میشود.
بررسی اسفنجهای میانکشندی
انپیارکس، مرکز ملی تنوع زیستی و مؤسسه علوم دریایی حارهای پروژهای مشترک را برای بررسی و شناسایی اسفنجهای میانکشندی در اطراف سنگاپور آغاز کردند. منطقه میانکشندی ذخیرهگاه طبیعی لابرادور یکی از ۲۴ محل این پروژه است.
اگرچه اسفنجها در سواحل سنگاپور رایج هستند، اما بهدلیل محدود بودن پژوهشها، اطلاعات کمی درباره آنها وجود دارد. مطالعه یکساله این پروژه در مجموع به شناسایی ۱۰۲ گونه اسفنج میانکشندی منجر شد. یک گونه جدید برای علم، با نام علمی Suberites diversicolor، توصیف شد و ۴۰ گونه اسفنج میانکشندی برای نخستین بار در سنگاپور ثبت شد.
دسترسی و حملونقل عمومی
از ۸ اکتبر ۲۰۱۱، ایستگاه امآرتی پارک لابرادور در خط سرکل، درست در کنار ورودی جاده منتهی به پارک، دسترسی آسانتری با حملونقل عمومی به این منطقه فراهم کرده است.
خط اتوبوس ۴۰۸ اسبیاس ترانزیت نیز تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۶ یکی دیگر از راههای دسترسی به پارک بود. این سرویس فقط در آخر هفتهها و تعطیلات رسمی فعال بود و روز بعد بهطور رسمی متوقف شد.
منابع و مطالعه بیشتر
- شیرلی اس. ال. لیم، پیتر کی. ال. نگ، لئو دبلیو. اچ. تان و وی یو چین. Rhythm of the Sea: The Life and Times of Labrador Beach، ۱۹۹۴.
- پیتر کی. ال. نگ، شیرلی اس. ال. لیم، وانگ لوآنکنگ و لئو دبلیو. اچ. تان. Private Lives: An Exposé of Singapore's Shores، ۲۰۰۷.
پیوندهای مرتبط
- ذخیرهگاه طبیعی لابرادور در انپیارکس
- مرکز ملی تنوع زیستی
- راهنمای تاریخ لابرادور
- اطلاعات بازدید از سواحل لابرادور در WildSingapore
- تصاویر حیات دریایی سواحل لابرادور از WildSingapore