خندایت، که گاهی خندایت نیز نوشته میشود، قومیتی کشاورز و جنگجوی بومی ایالت اودیشا در شرق هند است. این قومیت نه تنها به عنوان کشاورزان فعال شناخته میشوند، بلکه سابقهای طولانی به عنوان جنگجویان دهقانی و مالکین زمین دارند. در دوران فئودالی، برخی از خندایتها به عنوان سران محلی و زمینداران فعالیت میکردند.
از نظر تعداد، خندایتها بزرگترین قومیت در ایالت اودیشا به شمار میروند. در دوران حکومت بریتانیا، آنها بر بسیاری از ایالتهای خراجگزار در اودیشا، از جمله خوردا، حکومت میکردند.
ریشهشناسی نام
کلمه خندایت احتمالاً از «خندا» به معنای شمشیر گرفته شده است. بنابراین، خندایت به معنای شمشیرزن یا سرکرده یک گروه جنگی است.
تاریخچه
اولین اشاره به خندایتها به عنوان سران فئودالی و نیروهای نظامی در دوران حکومت سلسله گنگ شرقی در قرن یازدهم میلادی دیده میشود. در این دوران، شهرکهای نظامی خندایتها در بوبانسوار و مناطق اطراف برای محافظت از معبد بزرگ لینگاراج تأسیس شدند.
در دوره قرون وسطی، این طبقه از جنگجویان دهقانی مقدار قابل توجهی زمین کشاورزی به دست آوردند و برخی از آنها به زمینداران محلی تبدیل شدند. فکیر موهان سناپتی، با استناد به ابوالفضل، خندایتها را به عنوان قومیتی مالک زمین توصیف میکند که بر سیاست و ارتش امپراتوری گجپاتی تسلط داشتند.
کتاب «عین اکبری» تصویر روشنی از اودیشا پس از فروپاشی امپراتوری گجپاتی ارائه میدهد. در این کتاب از دژهای مختلفی که توسط زمینداران خندایت و پادشاه آنها، موکند دِو، حکومت میشدند، یاد شده است.
بریتانیا در سال ۱۸۰۳ اودیشا را فتح کرد و اصلاحات ارضی جدیدی را برای افزایش درآمد مالیاتی آغاز کرد. خندایتها در پادشاهی خوردا از زمینهای معاف از مالیات برخوردار بودند، اما پس از شورش پایکا، بسیاری از زمینهای آزاد خود را از دست دادند.
در دوران حکومت بریتانیا، برخی از افراد ثروتمند از جوامعی مانند آدیواسی، بویان، چاسا و آغاریا شروع به شناسایی خود به عنوان خندایت کردند تا از موقعیت اجتماعی بالاتر و حقوق زمینداران بهرهمند شوند.
امروزه، دولت اودیشا قومیت خندایت را در میان طبقات عقبمانده اجتماعی و آموزشی (SEBC) به رسمیت میشناسد، اما آنها از مزایای رزرو دولتی هند برخوردار نیستند.
وضعیت وَرنا
به طور سنتی، خندایتها خود را به دلیل پیشینه شبهنظامی، در دسته کِشتری میدانند، اما برهمنها و دیگر گروهها آنها را به دلیل اکثریت کشاورز بودن در دسته شودرا طبقهبندی میکنند.