جان دیوی یا دیوی (۱۸۱۲-۱۸۹۱)، کشاورز کرنی، یکی از آخرین افرادی بود که به برخی از دانش سنتی زبان کرنی تسلط داشت. به گفته هنری جنر، میزان توانایی او در این زبان مشخص نیست، اما احتمالاً محدود به چند کلمه و عبارت بود. ترانهای به نام «قافیه کرانکن» که به یاد او مانده، احتمالاً یکی از آخرین آثار باقیمانده از سنت ادبی کرنی است.
زندگینامه
دیوی در روستای بوسودناک در ناحیه زنور زندگی میکرد. او علاوه بر کشاورزی، مدتی نیز به عنوان معلم در زنور فعالیت داشت. گفته میشود که زبان کرنی را از پدرش فرا گرفته بود. دیوی در سال ۱۸۹۱ در سن ۷۹ سالگی درگذشت و دانش او نیز با او به گور سپرده شد.
جان هابسون متیوز در کتاب «تاریخ سنت آیز، للان، توودناک و زنور» که در سال ۱۸۹۲ منتشر شد، به دیوی اشاره میکند. متیوز بیان میکند که دیوی به برخی از جنبههای زبان کرنی آشنایی داشت، میتوانست نامهای جغرافیایی محلی را رمزگشایی کند و در مورد موضوعات ساده به این زبان گفتگو کند. با این حال، تنها یک نمونه از سخنان دیوی ثبت شده و مشخص نیست که متیوز این سخنان را به طور مستقیم از دیوی شنیده یا از منابع دست دوم نقل کرده است.
میراث زبانی
با وجود شهرت دیوی به عنوان نگهبان زبان کرنی، هیچیک از همسایهها یا فرزندان او این زبان را نیاموختند یا ثبت نکردند. بنابراین، ارزیابی دقیق دانش او دشوار است. دیوی نسخهای از کتاب «آرکئولوژی کرنو-بریتانیکا» نوشته ویلیام پرایس (۱۷۹۰) را از پدرش به ارث برده بود و احتمالاً بخشی از دانش خود را از مطالعه یا حفظ این کتاب کسب کرده بود. با این حال، ترانه «قافیه کرانکن» که متیوز ثبت کرده، در هیچ منبع دیگری یافت نمیشود و نشان میدهد که دیوی برخی از دانش «اصیل» کرنی را از پدرش فرا گرفته بود.
دیوی به همراه چستن مارچنت (درگذشته ۱۶۷۶) و دالی پنتریت (درگذشته ۱۷۷۷)، از مهمترین چهرهها در مطالعه مراحل پایانی زبان کرنی محسوب میشود.
لوحی یادبود در کلیسای زنور به افتخار دیوی نصب شده است. در این لوح، او به عنوان «آخرین فردی که دانش قابل توجهی از زبان کرنی داشت» توصیف شده و جملهای به زبان کرنی از کتاب امثال حکیم آورده شده است: «سخنان خردمندان مانند چشمهای عمیق و جاری، چشمهای از زندگی است.»