زندگینامه
هوانگ هوآ تهام (۱۸۵۸-۱۹۱۳)، با نام اصلی دوآن وان نگیا، در تین لو، هونگ ین به دنیا آمد. او با نام مستعار دِه تهام شناخته میشد. والدینش در یک گروه مقاومت علیه دربار هوئه کشته شدند و عمویش برای مخفی ماندن، نام خانوادگی را از ترونگ به هوانگ تغییر داد.
در جریان تثبیت کنترل فرانسه در تونکین، نیروهای ژوزف گالیانی در سالهای ۱۸۹۰-۱۸۹۱ به ین تسه حمله کردند و بسیاری از مبارزان را شکست دادند. اما دِه تهام با حمله به راهآهن و ربودن یک مقام محلی برای دریافت باج، فرانسه را وادار به صلح کرد. این اقدام او را به نمادی برای دیگر جنبشهای ضدفرنسه تبدیل کرد.
مرگ
تهام در ۱۰ فوریه ۱۹۱۳ در تایی نگوین توسط یکی از افراد خود، لوانگ تام کی، ترور شد. قاتل او یک فرمانده سابق ارتش پرچم سیاه بود که به عنوان مامور استعمار فرانسه فعالیت میکرد.
میراث
هوانگ هوآ تهام به عنوان یک قهرمان ملی در ویتنام گرامی داشته میشود. بسیاری از خیابانها و ساختمانها به نام او نامگذاری شدهاند. همچنین عملیات هوانگ هوآ تهام در جنگ ویتنام به یاد او انجام شد.
خانواده
او سه همسر و پنج فرزند داشت:
- همسران: نگوین تی تائو، نگوین تی کوین، و دانگ تی نهو
- فرزندان: هوانگ دوک ترونگ، هوانگ وان رینه (فرزند خوانده)، هوانگ وان هویینه (فرزند خوانده)، هوانگ وان وی، و هوانگ تی تسه