فاکسفایر: نور جادویی قارچها
فاکسفایر، که با نامهای آتش پری و آتش شامپانزه نیز شناخته میشود، پدیدهای نورزیستی است که توسط برخی گونههای قارچ در چوبهای پوسیده ایجاد میشود. این نور آبی-سبز ناشی از واکنش آنزیم لوسیفریز با ماده لوسیفیرین است.
این پدیده در گونههایی مانند Panellus stipticus، Omphalotus olearius و Omphalotus nidiformis مشاهده میشود. برخی معتقدند این نور برای جذب حشرات و پراکندگی هاگها یا هشدار به جانوران عمل میکند.
تاریخچه فاکسفایر
قدیمیترین سند مکتوب از فاکسفایر به سال ۳۸۲ قبل از میلاد توسط ارسطو بازمیگردد. او به نوری اشاره کرد که برخلاف آتش، سرد بود. پلینی بزرگ، فیلسوف رومی، نیز به چوبهای درخشان در باغهای زیتون اشاره کرده است.
فاکسفایر در زیردریایی اولیه تاتل برای روشنایی سوزنهای قطبنما استفاده شد. اگرچه تصور میشد این ایده از بنجامین فرانکلین بوده، اما مکاتبات نشان میدهد او تنها برای جایگزینهای روشنایی در دماهای سرد مشاوره داده است.
منشأ فاکسفایر در سال ۱۸۲۳ کشف شد. بررسی نور ساطعشده از تیرهای چوبی در معادن نشان داد که این درخشش از رشد قارچها ناشی میشود.
کلمه «فاکس» در فاکسفایر احتمالاً از کلمه فرانسوی باستان به معنای «دروغین» گرفته شده، نه از نام حیوان. با این حال، ارتباط روباهها با این آتشها در فولکلور ژاپنی نیز دیده میشود.