معرفی
Cordylus cordylus که با نام مارمولک کمربنددار کیپ شناخته میشود، مارمولکی متوسطالجثه و بومی جنوب منطقه کیپ در آفریقای جنوبی است. این خزنده بیشتر در دیوارههای صخرهای، بیرونزدگیهای سنگی و قلههای کوهستانی زندگی میکند و یکی از سازگارترین خزندگان صخرهزی این منطقه به شمار میرود. وقتی احساس خطر کند، خود را در شکافهای سنگ محکم جا میدهد و با این کار از دست شکارچیان میگریزد.
ویژگیهای ظاهری
بدن مارمولک کمربنددار کیپ رنگی قهوهای مایل به طلایی دارد. پولکهای بدن، بهویژه روی دم، زبر، تیغدار و دارای یالهای برجسته هستند و ظاهری خاردار به آن میدهند.
پراکندگی جغرافیایی
این مارمولک بومی استانهای کیپ غربی و کیپ شرقی در آفریقای جنوبی است. قلمرو آن از سالدانیا و کیپتاون آغاز میشود و تا شرق، به سمت لسوتو ادامه مییابد.
تغذیه
غذای اصلی مارمولک کمربنددار کیپ حشرات است. این خزنده برای شکار، با حرکتی ناگهانی به سمت طعمه میدود و با جهشی سریع آن را میگیرد.
رفتار و عادتها
- در دیوارههای صخرهای، بیرونزدگیهای سنگی و قلههای کوهستانی زندگی میکند.
- اغلب در کلونیهای بزرگ با سلسلهمراتب اجتماعی دیده میشود.
- صبحها و عصرها برای جستوجوی غذا از پناهگاههای سنگی بیرون میآید.
- در ساعتهای آفتابی، روی سنگهای بلند و در معرض نور مینشیند و آفتاب میگیرد.
وقتی تهدید شود، به سوراخها و شکافهای سنگ پناه میبرد. سپس بدن خود را در شکاف محکم میکند و با باد کردن ششها، تقریباً در همانجا قفل میشود. در این حالت، دم خاردارش را مانند سپری روی صورت میپیچد و بیرون کشیدن آن از شکاف سنگ بسیار دشوار میشود.
تولیدمثل
در پاییز، مادهها معمولاً یک یا دو بچه به دنیا میآورند. نوزادها در سال اول زندگی در فاصله بسیار کمی از مادر باقی میمانند.
منابع و مطالعه بیشتر
- Branch, B. 1998. Field Guide to Snakes and other Reptiles of Southern Africa. Ralph Curtis Books Publishing, Sanibel Island, Florida, 399 pp.
- Fitzsimons, V. F. 1943. The Lizards of South Africa. Transvaal Museum Memoir, Pretoria.