زبان بیری: گویش‌های منقرض‌شده و تلاش‌ها برای احیا

Biri language
📅 11 تیر 1405 📄 190 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

زبان بیری، با نام‌های دیگر مانند بیریا و ویری، زبانی از بومیان استرالیا در منطقه مکی کوئینزلند است. این زبان دارای حداقل هشت گویش تأییدشده و دو گویش نامشخص است. با وجود اینکه بیشتر گویش‌ها منقرض شده‌اند، تلاش‌هایی برای احیای برخی از آنها در جریان است.

زبان بیری، که با نام‌های دیگری مانند بیریا، بیری گوبا و ویری نیز شناخته می‌شود، زبانی از بومیان استرالیا در منطقه مکی کوئینزلند است. این زبان توسط مردم بیری گوبا صحبت می‌شد و حداقل هشت گویش تأییدشده و دو گویش نامشخص دارد.

قبل از اینکه زبان بیری تقریباً منقرض شود، دستور زبان آن نوشته شد. برخی از گویش‌ها در سال‌های اخیر در حال احیا هستند.

گویش‌ها

گویش‌های زیر توسط پایگاه داده AUSTLANG به عنوان گویش‌های تأییدشده بیری شناخته می‌شوند:

  • گارینبال (گارینگبال)
  • گنگولو (کانگولو)
  • بارادها (تار-ار-را-بورا)
  • یامبینا (جامپال)
  • یانگا (جانگا)
  • یوی (جویپرا)
  • یلبا (یوکابورا)
  • ویری (ویدی)
  • گیا (بومبارا)
  • نگارو (گیا)
  • یتیمارالا (بایالی)

یویبارا

یویبارا به عنوان گویشی از بیری توسط آنجلا تریل، بر اساس فهرست جورج بریجمن و پیر-ماری بوکاس، شناخته شده است. با این حال، گاون برین آن را به ویری نسبت می‌دهد. تلاش‌هایی برای احیای این گویش در حال انجام است و تا ژانویه 2020، بزرگان توانستند مراسم "خوشامدگویی به سرزمین" را به این زبان برگزار کنند.

نگارو

وضعیت نگارو به عنوان گویشی جداگانه تأیید نشده است و تنها منبع آن فهرست کلمات تایندل است. برین آن را به ویری نسبت می‌دهد.

گابولبارا

گابولبارا نام مردمی در کوئینزلند مرکزی است، اما اطلاعات کمی درباره زبان آنها وجود دارد. برین معتقد است که آنها گویشی از بیری را صحبت می‌کردند.

مردم‌ها

مردم‌های زیر گویش‌های بیری را صحبت می‌کردند:

  • بارادها
  • بیریا
  • گنگولو
  • گارینبال
  • گیا
  • نگارو
  • ویری
  • یامبینا
  • یانگا
  • یتیمارالا
  • یلبا
  • یویبارا

جمع‌بندی

زبان بیری و گویش‌های آن، اگرچه بسیاری منقرض شده‌اند، همچنان موضوع تحقیقات و تلاش‌های احیا هستند. گویش یویبارا (یویبارا) نمونه‌ای موفق از این تلاش‌هاست که با همکاری بزرگان و نهادهایی مانند کتابخانه ایالتی کوئینزلند و سازمان زبان‌های اول استرالیا، به احیای زبان و فرهنگ خود پرداخته‌اند.