زمینه تاریخی
همهپرسی بازگشت کنستانتین اول در یونان روز یکشنبه، ۵ دسامبر ۱۹۲۰، برابر با ۲۲ نوامبر بر پایهٔ تقویم قدیم برگزار شد. این رأیگیری پس از مرگ پسرش، شاه الکساندر، شکل گرفت تا سرنوشت بازگشت پادشاه پیشین به تخت پادشاهی مشخص شود.
چند هفته پیش از آن، احزاب مخالف ونیزلوس در انتخابات ۱۹۲۰ پیروز شده بودند. نتیجه رسمی همهپرسی نیز به سود بازگشت کنستانتین اعلام شد و پیشنهاد با نزدیک به ۹۹٪ آرای موافق پذیرفته شد؛ با این حال، مورخان معاصر یونان این رأیگیری را دستکاریشده میدانند.
نتایج
- پیشنهاد بازگشت کنستانتین اول با نزدیک به ۹۹٪ آرای موافق پذیرفته شد.
- این رأی، پیروزی سیاسی جناح مخالف ونیزلوس را پس از انتخابات ۱۹۲۰ تثبیت کرد.
- با وجود نتیجه رسمی، بسیاری از مورخان معاصر روند رأیگیری را مخدوش میدانند.
بازگشت کنستانتین اول
نتیجه همهپرسی، تسلط جناح مخالف ونیزلوس را در کشور تضمین و تثبیت کرد. کنستانتین بازگشت؛ هرچند هواداران حزب لیبرال مشروعیت این بازگشت را زیر سؤال بردند.
الفتریوس ونیزلوس، رهبر لیبرالها، که در تبعید اختیاری در خارج به سر میبرد، در برابر این رویداد سکوت کرد. کنستانتین از ونیز و با ناو یونانی «گئورگیوس آوروُف» به یونان بازگشت.
واکنش قدرتهای خارجی
بازگشت کنستانتین اول با مخالفت قدرتهای متفق، بهویژه بریتانیا و فرانسه، روبهرو شد؛ زیرا او در جریان جنگ جهانی اول موضعی طرفدار آلمان داشت. در واکنش به این بازگشت، محدودیتها و محاصره اقتصادی علیه یونان اعمال شد.
قدرتهای متفق در واکنش به بازگشت او، محدودیتها و محاصره اقتصادی علیه یونان را اعمال کردند.
فرانسه در جنگ علیه یونان از کمالیستها حمایت کرد؛ بریتانیا اما موضعی منفعلانه گرفت و پشتیبانیاش به حمایت دیپلماتیک از پادشاهی یونان محدود شد.
پیامدهای کوتاهعمر
ازاینرو، استقبال پرشور از بازگشت کنستانتین دیری نپایید. شکستها و بحرانهای نظامی در جریان عملیات آسیای صغیر در سال ۱۹۲۲، موقعیت او را بهسرعت تضعیف کرد. در نهایت، کنستانتین اول در ۲۷ سپتامبر ۱۹۲۲ به نفع پسر بزرگش، جرج دوم، از سلطنت کناره گرفت.